گوانفاسین یک آگونیست انتخابی گیرندههای آلفا-دو آدرنرژیک مرکزی است که با کاهش ترشح سمپاتیک عمل میکند.
موارد مصرف تایید شده اختلال بیشفعالی و نقص توجه:
- گوانفاسین (به ویژه فرم پیوستهرهش آن) به عنوان درمان تکدارویی یا درمان کمکی در کنار داروهای محرک برای کودکان و نوجوانان (در محدوده سنی 6 تا 17 سال) تایید شده است.
- نکته بالینی: این دارو به ویژه در بیمارانی که به داروهای محرک پاسخ مناسبی نمیدهند، دچار عوارض جانبی شدید داروهای محرک (مانند بیخوابی یا کاهش وزن شدید) میشوند، یا علائم تکانشگری و پرخاشگری در آنها غالب است، بسیار کارآمد است. قطع این دارو باید به صورت تدریجی (کاهش 1 میلیگرم در هر 3 تا 7 روز) انجام شود تا از بروز فشار خون واجهشی و تاکیکاردی جلوگیری گردد.
پرفشاری خون:
- فرم فوریرهش این دارو برای مدیریت فشار خون بالا تایید شده است.
- نکته بالینی: امروزه این دارو به عنوان خط اول درمان فشار خون استفاده نمیشود و معمولا در ترکیب با سایر داروهای ضد فشار خون (مانند دیورتیکهای تیازیدی) در موارد مقاوم کاربرد دارد. به دلیل مکانیسم مرکزی، پایش دقیق بیمار از نظر عوارض جانبی مانند خوابآلودگی، خشکی دهان و افت فشار خون وضعیتی ضروری است.
موارد مصرف خارج از برچسباختلال تیک و سندرم تورت:
- یکی از پرکاربردترین مصارف خارج از برچسب این دارو، کنترل تیکهای حرکتی و صوتی است.
- نکته بالینی: گوانفاسین به ویژه در بیمارانی که به طور همزمان دارای اختلال بیشفعالی و اختلال تیک هستند، انتخابی عالی محسوب میشود، زیرا داروهای محرک میتوانند تیکها را تشدید کنند، اما گوانفاسین هر دو اختلال را به طور همزمان کنترل میکند.
اختلال استرس پس از سانحه و اضطراب شدید:
- این دارو برای کاهش علائم بیشبرانگیختگی سمپاتیک، واکنشهای از جا پریدن، و کابوسهای شبانه در بیماران آسیبدیده استفاده میشود.
- نکته بالینی: با تنظیم تون سمپاتیک مرکزی، گوانفاسین میتواند به بهبود کیفیت خواب و کاهش واکنشهای تکانشی در این بیماران کمک کند. پایش فشار خون پایه پیش از شروع درمان در این گروه از بیماران الزامی است.
اختلال نافرمانی مقابلهجویانه و اختلال سلوک:
- در کودکان و نوجوانانی که رفتارهای پرخاشگرانه، تحریکپذیری شدید و طغیانهای خشم دارند، گوانفاسین برای تنظیم خلق و کنترل تکانه تجویز میشود.
- نکته بالینی: اثربخشی این دارو در کاهش رفتارهای انفجاری به اثبات رسیده است. با این حال، ارزیابی دقیق قلبی عروقی پیش از شروع درمان و در طول افزایش دوز توصیه میگردد.