داروی پازوپانیب یک مهارکننده خوراکی و چندگانه تیروزین کیناز است که با مهار گیرندههای فاکتور رشد اندوتلیال عروقی، فاکتور رشد مشتق از پلاکت و گیرنده فاکتور رشد فیبروبلاست، اثرات ضد رگزایی و ضد توموری خود را اعمال میکند. تجویز این دارو نیازمند دقت بالینی بالایی است که در ادامه بر اساس دستورالعملهای معتبر بینالمللی بررسی میشود.
موارد مصرف تایید شده کارسینوم پیشرفته سلول کلیوی
- پازوپانیب به عنوان خط اول درمان برای بیماران مبتلا به کارسینوم سلول کلیوی پیشرفته یا متاستاتیک تایید شده است. همچنین در بیمارانی که پیش از این تحت درمان با سایتوکاینها بودهاند، به عنوان خط دوم قابل استفاده است.
- نکته بالینی برای پزشک: دوز استاندارد معمولا 800 میلیگرم یک بار در روز با معده خالی است. با توجه به خطر جدی سمیت کبدی (دارای هشدار جعبه سیاه)، پزشک موظف است آنزیمهای کبدی و بیلیروبین را پیش از شروع درمان و به صورت دورهای (حداقل هر 4 هفته در 4 ماه اول) به شدت پایش کند. همچنین کنترل دقیق فشار خون پیش از شروع و در طول درمان الزامی است، زیرا پرفشاری خون یکی از عوارض بسیار شایع این دارو در این گروه از بیماران محسوب میشود.
سارکوم بافت نرم پیشرفته
- این دارو برای درمان بیماران مبتلا به سارکوم بافت نرم پیشرفته که پیش از این حداقل یک دوره شیمیدرمانی دریافت کردهاند، تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: اثربخشی این دارو بر اساس زیرگروههای بافتشناسی متفاوت است. توجه به این نکته ضروری است که پازوپانیب برای استفاده در بیماران مبتلا به سارکوم بافت چربی (آدیپوسیتیک) یا تومورهای استرومال دستگاه گوارش تایید نشده است. در این بیماران، پزشک باید به خطرات خونریزیهای شدید، سوراخ شدگی دستگاه گوارش و اختلال در ترمیم زخم توجه ویژهای داشته باشد و دارو را حداقل 777 روز پیش از هرگونه جراحی انتخابی قطع نماید.
موارد مصرف خارج برچسباستفاده از پازوپانیب در موارد زیر توسط مراجع رسمی تایید نشده است، اما بر اساس مقالات معتبر فارماکولوژی بالینی و دستورالعملهای شبکههای جامع سرطان، در شرایط خاص بالینی و زمانی که گزینههای درمانی محدود هستند، توسط انکولوژیستها تجویز میشود:
سرطان پیشرفته و مقاوم تیروئید
- در بیماران مبتلا به کارسینوم تمایزیافته تیروئید که بیماری آنها پیشرونده بوده و به درمان با ید رادیواکتیو مقاوم شدهاند، پازوپانیب به عنوان یک گزینه درمانی هدفمند برای کنترل پیشرفت بیماری استفاده میشود. پزشک باید در این شرایط پروفایل قلبی و عروقی بیمار را به دقت بررسی کند.
سرطان تخمدان پیشرفته
- در برخی پروتکلهای بالینی، از پازوپانیب به عنوان درمان نگهدارنده در زنانی که به شیمیدرمانی اولیه پاسخ دادهاند، یا در موارد عود بیماری، برای به تاخیر انداختن پیشرفت تومور استفاده میشود. مدیریت عوارض گوارشی و خستگی مزمن در این بیماران برای حفظ کیفیت زندگی اهمیت بالایی دارد.
تومورهای استرومال دستگاه گوارش مقاوم
- اگرچه این مورد در تاییدیه اصلی سارکوم مستثنی شده است، اما در بیمارانی که تومور آنها به مهارکنندههای تیروزین کیناز خط اول و دوم (مانند ایماتینیب و سونیتینیب) مقاوم شده است، پازوپانیب ممکن است به عنوان یک گزینه نجاتبخش با هدف کنترل موقت رشد تومور تجویز گردد. در این اندیکاسیون، پایش مستمر از نظر خونریزیهای گوارشی کاملا حیاتی است.