دیازوکساید یک مشتق بنزوتیادیازین غیر مدر است که با باز کردن کانالهای پتاسیم حساس به آدنوزین تری فسفات در سلولهای بتای پانکراس، ترشح انسولین را مهار کرده و باعث افزایش قند خون میشود. این دارو به عنوان یک عامل خط اول در مدیریت افت قند خون ناشی از ترشح بیش از حد انسولین شناخته میشود.
موارد مصرف تایید شده (اندیکاسیونهای رسمی)این موارد توسط نهادهای نظارتی جهانی تایید شده و دارای پروتکلهای درمانی مشخص هستند:
۱. درمان افت قند خون ناشی از هایپرانسولینیسم در نوزادان و کودکان
- این دارو برای درمان افت قند خون ناشی از ناهنجاریهای سلولهای بتای پانکراس، حساسیت به لوسین و یا سایر انواع هایپرانسولینیسم نوزادی تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: پاسخ درمانی در نوزادان معمولاً طی ۲ تا ۳ روز مشاهده میشود. در صورت عدم پاسخ پس از ۱۰ تا ۱۴ روز، دارو باید قطع و گزینههای جراحی یا تشخیصی دیگر بررسی شود. پایش وضعیت قلبی-عروقی به دلیل خطر احتباس مایعات در این گروه سنی حیاتی است.
۲. درمان افت قند خون ناشی از تومورهای پانکراس در بزرگسالان
- این دارو در بزرگسالان برای مدیریت قند خون پایین ناشی از آدنوم یا کارسینوم سلولهای جزیرهای (انسولینما) که غیرقابل جراحی هستند یا پیش از عمل جراحی، تجویز میشود.
- نکته بالینی برای پزشک: دیازوکساید به ویژه در کنترل علائم بیماران مبتلا به تومورهای بدخیم که پاسخ مناسبی به شیمیدرمانی ندادهاند، موثر است. دوزبندی باید بر اساس پاسخ فردی بیمار و سطح قند خون ناشتا تنظیم شود.
موارد مصرف خارج از برچسب (کاربردهای بالینی جانبی)پزشکان بر اساس شواهد علمی و مقالات معتبر بینالمللی، در موارد زیر نیز از این دارو استفاده میکنند:
۱. افت قند خون پس از جراحی بایپس معده
- برخی بیماران پس از جراحیهای لاغری دچار افت قند خون شدید پس از صرف غذا میشوند که ناشی از پاسخ بیش از حد انسولین است.
- رویکرد بالینی: در مواردی که رژیم غذایی با کربوهیدرات کم پاسخگو نباشد، دیازوکساید میتواند با مهار ترشح انسولین، دفعات و شدت حملات افت قند خون را کاهش دهد.
۲. هایپرانسولینیسم ناشی از تومورهای غیر پانکراسی
- در برخی موارد نادر، تومورهای خارج از پانکراس (مانند سارکومها) باعث افت قند خون میشوند.
- رویکرد بالینی: اگرچه مکانیسم این تومورها همیشه وابسته به انسولین نیست، اما در مواردی که ترشح انسولین یا عوامل شبه انسولین بالا باشد، دیازوکساید به عنوان یک درمان حمایتی برای حفظ سطح قند خون ایمن به کار میرود.
۳. اختلالات ذخیره گلیکوژن (در موارد محدود)
- در برخی انواع خاص از اختلالات متابولیک که با افت قند خون شدید همراه هستند، این دارو به عنوان یک درمان کمکی در کنار رژیمهای غذایی خاص مورد بررسی قرار گرفته است.
نکات کلیدی و استراتژیهای مدیریت بیمار برای پزشکان
برای پیشگیری از عوارض و بهینهسازی درمان، توجه به موارد زیر ضروری است:
- مدیریت احتباس مایعات: دیازوکساید باعث احتباس سدیم و آب میشود که میتواند منجر به ادم یا نارسایی احتقانی قلب شود. این مسئله به ویژه در نوزادان و بیماران با ذخیره قلبی کم اهمیت دارد. تجویز همزمان داروهای مدر (مانند تیازیدها) میتواند این عارضه را کنترل کرده و حتی اثرات افزایش قند خون دیازوکساید را تقویت کند.
- عوارض پوستی: رویش بیش از حد مو (هایپرتریکوز) در نواحی پیشانی و پشت، به ویژه در کودکان، شایع است که پس از قطع دارو برگشتپذیر خواهد بود.
- پایش هماتولوژیک: بروز کاهش پلاکتها و نوتروپنی گزارش شده است؛ لذا شمارش کامل سلولهای خون به صورت دورهای توصیه میشود.
- تداخل با پروتئینهای پلاسما: این دارو به میزان بسیار زیادی به پروتئینهای خون متصل میشود. در بیماران با سطح آلبومین پایین، خطر مسمومیت و افت شدید فشار خون افزایش مییابد.
سلام با توجه به نیاز مبرم پدرم به این دارو و کمبود این دارو در حال حاضر این دارو را از کجا می توانیم تهیه کنیم ممنون اگه را هنمایی بفرمایید ساکن استان فارس هستم