داروی ریوسیگوات یک تحریک کننده مستقیم آنزیم گوانیلات سیکلاز محلول است. این مولکول دارای مکانیسم دوگانه منحصر به فردی است؛ از یک سو با اتصال مستقیم به ساختار آنزیم موجب فعال سازی آن به صورت مستقل از نیتریک اکسید می شود و از سوی دیگر حساسیت این آنزیم را به سطوح اندک نیتریک اکسید درون زا به شدت تقویت می کند. در پی این عملکرد ، سطح گوآنوزین مونوفسفات حلقوی داخل سلولی افزایش یافته و منجر به اتساع قدرتمند بستر عروقی ریه ، کاهش مقاومت عروق ریوی ، مهار تکثیر سلول های عضلانی جدار عروق و کاهش بار کاری بطن راست می گردد.
موارد مصرف تایید شده پرفشاری خون ریوی ترومبوامبولیک مزمن غیرقابل جراحی یا عودکننده پس از جراحی
- این دارو نخستین داروی تایید شده برای مدیریت بیماران مبتلا به فشار خون ریوی ترومبوامبولیک مزمن است. موارد بالینی شامل بیمارانی است که بر اساس ارزیابی تیم جراحی قلب و عروق ، کاندید مناسبی برای اندارترکتومی ریه به شمار نمی روند ، یا افرادی که پس از انجام عمل جراحی همچنان دچار تداوم فشار خون بالای ریوی یا عود علائم ناتوان کننده شده اند.
- اهداف بالینی و نتایج درمانی: هدف از تجویز در این گروه ، بهبود ظرفیت عملکردی و استقامت ورزشی بیماران در آزمون مسافت پیموده شده طی شش دقیقه ، ارتقای سطح طبقه بندی عملکردی بالینی و کاهش بار کاری بطن راست است. مطالعات بالینی کاهش چشمگیر مقاومت عروق ریوی و مهار بازآرایی پاتولوژیک جدار عروق را نشان داده اند.
- نکات کاربردی در نحوه تنظیم دوز: درمان باید با دوز اولیه یک میلی گرم سه بار در روز به صورت خوراکی آغاز گردد. در صورت تحمل بیمار و در صورت نبود افت فشار خون ، دوز دارو باید با فواصل زمانی دست کم دو هفته ای ، هر بار به میزان نیم میلی گرم در هر وعده افزایش یابد تا به حداکثر دوز درمانی یعنی دو و نیم میلی گرم سه بار در روز برسد. در صورتی که بیمار مستعد افت فشار خون سیستولیک باشد ، می توان درمان را با دوز نیم میلی گرم سه بار در روز آغاز نمود.
فشار خون شریانی ریوی اولیه و وابسته به بیماری های بافت همبند
- ریوسیگوات برای درمان بزرگسالان مبتلا به فشار خون شریانی ریوی در طبقه بندی های عملکردی دو و سه تایید شده است. این گروه بالینی شامل اشکال خودبه خودی ، فامیلی ، یا اشکال ثانویه به بیماری های بافت همبند و بیماری های مادرزادی قلب اصلاح شده است. مصرف این دارو هم به صورت تک دارویی و هم در قالب ترکیب با آنتاگونیست های گیرنده اندوتلین یا آنالوگ های پروستاسیکلین مجاز است.
- اهداف بالینی و نتایج درمانی: هدف اصلی در این جمعیت ، به تاخیر انداختن پیشرفت بالینی بیماری ، بهبود پارامترهای همودینامیک قلبی ریوی شامل افزایش شاخص قلبی و کاهش فشار دهلیز راست ، بهبود علائم تنگی نفس فعالیتی و افزایش استقامت بدنی است.
- نکات کاربردی تداخل و جایگزینی: تجویز همزمان ریوسیگوات با مهارکننده های فسفودی استراز نوع پنج مانند سیلدنافیل یا تادالافیل به دلیل خطر افت فشار خون عروقی سیستمیک بسیار شدید ، غیرقابل برگشت و سنکوپ ، منع مصرف قطعی دارد. در صورتی که پزشک قصد داشته باشد بیمار را از سیلدنافیل به ریوسیگوات تغییر دهد ، باید دست کم بیست و چهار ساعت از آخرین دوز سیلدنافیل گذشته باشد. این فاصله برای تادالافیل باید حداقل چهل و هشت ساعت رعایت گردد.
موارد مصرف خارج برچسب فشار خون ریوی ثانویه به نارسایی قلب با کسر تخلیه حفظ شده
- بسیاری از بیماران دچار نارسایی دیاستولیک قلب همراه با فشار خون ریوی ترکیبی پیش مویرگی و پس مویرگی ، علائم بالینی شدیدی را تجربه می کنند. استفاده از ریوسیگوات در این گروه با هدف کاهش مقاومت عروق ریه و بهبود تخلیه بطن راست مورد ارزیابی بالینی قرار گرفته است.
- نکات بالینی و احتیاطات: اگرچه در موارد منتخب ممکن است بهبود موقت در مقاومت عروقی مشاهده شود ، اما پزشک باید بسیار محتاط باشد. اتساع بیش از حد عروق ریه می تواند حجم خون ورودی به دهلیز و بطن چپ را ناگهان افزایش داده و زمینه ساز احتقان ریوی ، افزایش فشار گوهای مویرگ های ریه و ادم حاد ریه گردد. تجویز این دارو در این شرایط تنها پس از کاتتریزاسیون دقیق قلب راست و زیر نظر متخصصان باتجربه توصیه می شود.
فشار خون ریوی ناشی از بیماری های بینابینی و فیبروز ریه
- در مبتلایان به فیبروز ریوی پیشرفته ، بروز فشار خون ریوی ثانویه نشانه ای از پیش آگهی نامطلوب است. گاهی تلاش می شود تا با مصرف مهارکننده های عروقی مانند ریوسیگوات ، کارایی همودینامیک بطن راست تعدیل گردد.
- نکات بالینی و احتیاطات: شواهد علمی قوی نشان داده اند که استفاده از ریوسیگوات در فشار خون ریوی ناشی از ذات الریه بینابینی بدون تمایز می تواند به دلیل بر هم زدن تطابق تهویه و خون رسانی مویرگی ، باعث بدتر شدن تبادل گازهای تنفسی ، افت شدید اکسیژن خون و حتی افزایش خطر مرگ گردد. بنابراین ، تجویز خارج برچسب در فیبروز ریوی معمولا توصیه نمی شود و باید از آن اجتناب گردد مگر در مطالعات کارآزمایی کاملا کنترل شده.
پدیده رینود شدید و مقاوم به درمان در اسکلرودرمی
- در مبتلایان به اسکلرودرمی سیستمیک که دچار حملات ایسکمی عروق انتهایی ، زخم های دردناک نوک انگشتان و عدم پاسخ به مسدودکننده های کانال کلسیم هستند ، ریوسیگوات به عنوان گشادکننده قدرتمند عروق محیطی به صورت خارج برچسب استفاده شده است.
- اهداف بالینی و نتایج درمانی: تحریک آنزیم گوانیلات سیکلاز می تواند جریان خون شریانی ریز را در اندام ها تسهیل کند ، دفعات و شدت حملات تغییر رنگ ناشی از سرما را بکاهد و روند ترمیم زخم های ایسکمیک انگشتان دست را تسریع نماید.
- نکات کاربردی بالینی و پایش: تیتراسیون دارو در این گروه باید بسیار آرام و همراه با ارزیابی دقیق فشار خون سرپایی انجام شود ، زیرا اغلب بیماران با بیماری های روماتولوژی در حالت پایه فشار خون های پایینی دارند و ریسک افت ارتواستاتیک در آنان بالا است.