داروی اوکرلیزومب یک آنتیبادی مونوکلونال نوترکیب انسانی است که به طور انتخابی سلولهای با بیان آنتیژن سی دی بیست را هدف قرار میدهد. این دارو در مدیریت انواع خاصی از بیماری ام اس تحول چشمگیری ایجاد کرده است. در ادامه، موارد مصرف این دارو بر اساس تاییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا و سایر مراجع معتبر بینالمللی با رویکرد بالینی و کاربردی برای پزشکان ارائه شده است.
موارد مصرف تایید شده انواع عودکننده مولتیپل اسکلروزیس
- این دارو برای درمان فرمهای عودکننده بیماری ام اس در بزرگسالان تایید شده است. این طیف شامل سندرم ایزوله بالینی، بیماری عودکننده-فروکشکننده و نوع پیشرونده ثانویه فعال میباشد.
- نکته بالینی برای پزشک: اوکرلیزومب به دلیل اثربخشی بالا در کاهش نرخ عود سالیانه و کاهش ضایعات فعال در ام آر آی، به عنوان یکی از خطوط اولیه یا درمانی قوی برای بیمارانی با فعالیت بالای بیماری در نظر گرفته میشود. پیش از شروع درمان، غربالگری هپاتیت بی و ارزیابی ایمونوگلوبولینهای سرم الزامی است.
مولتیپل اسکلروزیس پیشرونده اولیه
- اوکرلیزومب اولین و تنها داروی تایید شده برای درمان فرم پیشرونده اولیه ام اس در بزرگسالان است.
- نکته بالینی برای پزشک: در بیماران مبتلا به این فرم از بیماری که معمولاً پیشرفت ناتوانی بدون حملات مشخص رخ میدهد، تجویز این دارو توانسته است پیشرفت ناتوانی بالینی تایید شده را به طور معناداری به تاخیر بیندازد و حجم ضایعات مغزی را کنترل کند. دوز استاندارد پس از دوزهای اولیه، 600 میلیگرم به صورت انفوزیون وریدی هر شش ماه یکبار است.
موارد مصرف خارج از برچسببا توجه به مکانیسم اثر اوکرلیزومب که تخلیه سلولهای لنفوسیت بی است، این دارو در برخی شرایط خودایمنی دیگر نیز مورد توجه قرار گرفته است، هرچند به دلیل وجود گزینههای ارزانتر و در دسترستر، کاربرد خارج از برچسب آن محدودتر است.
اختلال طیف نورومیلیت اپتیکا
- در بیماران مبتلا به این اختلال که دارای آنتیبادی آکوآپورین چهار هستند و به درمانهای رایج پاسخ مناسبی ندادهاند یا دچار عوارض شدهاند، استفاده از اوکرلیزومب به عنوان یک جایگزین برای سایر داروهای تخلیهکننده لنفوسیت بی گزارش شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: اگرچه داروهای دیگری به طور خاص برای این اختلال تایید شدهاند، اما اثربخشی اثبات شده آنتیبادیهای ضد سی دی بیست در کاهش حملات این بیماری، پشتوانهای برای استفاده از اوکرلیزومب در موارد مقاوم به درمان است.
مولتیپل اسکلروزیس در کودکان و نوجوانان
- استفاده از این دارو در افراد زیر هجده سال هنوز تاییدیه رسمی ندارد.
- نکته بالینی برای پزشک: کارآزماییهای بالینی برای ارزیابی ایمنی و اثربخشی این دارو در گروه سنی کودکان و نوجوانان مبتلا به ام اس عودکننده در جریان است. در حال حاضر، تجویز آن در این گروه سنی تنها در موارد بسیار خاص، پیشرفته و با نظارت فوقتخصصی دقیق و در نظر گرفتن خطرات عفونتهای فرصتطلب انجام میگیرد.
بیماریهای روماتولوژیک مقاوم
- مانند آرتریت روماتوئید شدید یا لوپوس اریتماتوز سیستمیک.
- نکته بالینی برای پزشک: با وجود پتانسیل تئوریک بالا، به دلیل در دسترس بودن داروی مشابه و ارزانتر با سابقه طولانیتر در روماتولوژی، اوکرلیزومب معمولاً در این بیماران تجویز نمیشود مگر در کارآزماییهای بالینی خاص.