موارد مصرف تایید شده (کاربردهای بالینی اصلی)کاربردهای تایید شده این دارو عمدتا بر کاهش تولید مایع زلالیه و تا حدودی افزایش خروج آن متمرکز است:
پیشگیری و درمان افزایش فشار داخل چشمی پس از جراحیهای لیزری چشم:
- توضیح بالینی برای پزشک: انجام پروسیجرهایی مانند ترابکولوپلاستی با لیزر یا ایریدوتومی میتواند منجر به افزایش ناگهانی و خطرناک فشار داخل چشم شود. استفاده از قطره آپراکلونیدین (معمولا با غلظت 1%) به طور موثری از این افزایش فشار حاد جلوگیری میکند. پروتکل استاندارد شامل چکاندن یک قطره، یک ساعت قبل از شروع لیزر و قطره دوم بلافاصله پس از اتمام پروسیجر است.
درمان کمکی و کوتاهمدت گلوکوم:
- توضیح بالینی برای پزشک: در بیمارانی که با وجود دریافت حداکثر درمان دارویی قابل تحمل، همچنان نیاز به کاهش بیشتر فشار داخل چشمی دارند (برای به تاخیر انداختن جراحی)، از غلظت 0.5% این دارو به عنوان درمان کمکی استفاده میشود. نکته بالینی بسیار مهم این است که اثربخشی این دارو در مصرف مداوم به سرعت کاهش مییابد (پدیده تاکی فیلاکسی)؛ بنابراین، مصرف آن محدود به دورههای کوتاهمدت (معمولا کمتر از یک ماه) است و نباید به عنوان درمان نگهدارنده طولانیمدت گلوکوم تجویز شود.
موارد مصرف خارج برچسب (کاربردهای بالینی غیررسمی اما رایج)علاوه بر موارد تایید شده، ویژگیهای فارماکولوژیک آپراکلونیدین باعث شده تا در موارد تشخیصی و درمانی زیر به طور گسترده توسط پزشکان استفاده شود:
تشخیص سندرم هورنر:
- توضیح بالینی برای پزشک: این قطره یک ابزار دارویی بسیار ارزشمند برای تایید تشخیص سندرم هورنر است. در یک چشم سالم، آپراکلونیدین اثر گشادکنندگی بسیار ضعیفی روی مردمک دارد. اما در چشم مبتلا به سندرم هورنر، به دلیل حساسیت بیش از حد ناشی از قطع عصب (حساسیت دنرواسیون)، گیرندههای آلفا-یک عضله گشادکننده مردمک به شدت به اثرات ضعیف آلفا-یکِ این دارو واکنش نشان میدهند. در نتیجه، پس از چکاندن قطره، مردمک چشمِ مبتلا گشاد شده و مردمک چشم سالم تغییر چندانی نمیکند؛ این امر منجر به وارونه شدن عدم تقارن مردمکها میشود که از نظر بالینی تاییدکننده سندرم هورنر است.
درمان افتادگی پلک ناشی از تزریق سم بوتولینوم (بوتاکس):
- توضیح بالینی برای پزشک: یکی از عوارض شایع اما موقت تزریق سم بوتولینوم در یکسوم فوقانی صورت، افتادگی پلک فوقانی است. عضله مولر در پلک دارای عصبدهی سمپاتیک است و گیرندههای آلفا-آدرنرژیک دارد. چکاندن قطره آپراکلونیدین باعث تحریک این گیرندهها و انقباض عضله مولر میشود. این انقباض میتواند پلک فوقانی را به میزان 1 تا 2 میلیمتر بالا ببرد و از نظر زیبایی و دید، بهبود قابل توجهی برای بیمار ایجاد کند تا زمانی که اثر سم بوتولینوم به تدریج محو شود. دوز معمول شامل یک تا دو قطره، دو تا سه بار در روز در چشم مبتلا تا زمان رفع کامل عارضه است.