مهم ترین و شایع ترین مورد مصرف تایید شده افدرین در محیط های بالینی و اتاق عمل، درمان افت فشار خون ناشی از بی حسی نخاعی، بی حسی اپیدورال یا بیهوشی عمومی است. افدرین یک مقلد سمپاتیک با اثر مستقیم و غیر مستقیم است که با تحریک گیرنده های آلفا و بتا باعث افزایش برون ده قلبی و افزایش مقاومت عروق محیطی می شود.
در بیمارانی که به دنبال دریافت داروهای بیهوشی دچار افت شدید فشار خون می شوند، تزریق وریدی افدرین به سرعت باعث بازگشت فشار خون به محدوده طبیعی می گردد. پزشکان باید توجه داشته باشند که به دلیل اثرات تحریکی بتا، این دارو همزمان باعث افزایش ضربان قلب نیز می شود. بنابراین در بیمارانی که همزمان با افت فشار خون دچار برادی کاردی هستند، افدرین انتخابی بسیار عالی محسوب می شود. در مقابل، اگر بیمار دارای افت فشار خون همراه با تاکی کاردی باشد، استفاده از داروهایی که صرفا اثر آلفا دارند مانند فنیل افرین ارجحیت دارد. تزریق این دارو باید به صورت بولوس های وریدی کوچک و تحت پایش مداوم فشار خون و نوار قلب انجام گیرد تا از بروز فشار خون بالا یا آریتمی های خطرناک جلوگیری شود.
موارد مصرف خارج از برچسب داروی افدرین
درمان پریاپیسم یا نعوظ دردناک و طولانی مدت
یکی از موارد مصرف بسیار مهم و کاربردی اما خارج از برچسب افدرین، مدیریت اورژانسی پریاپیسم ایسکمیک است. در مواردی که مداخلات اولیه پاسخگو نباشد، پزشک اورژانس یا ارولوژیست می تواند از تزریق داخل غاری افدرین استفاده کند. تحریک گیرنده های آلفا توسط این دارو باعث انقباض عروق خونی آلت تناسلی شده و خروج خون گیر افتاده را تسهیل می کند. این روش باید با احتیاط کامل و پایش علائم حیاتی صورت گیرد، زیرا ورود دارو به گردش خون سیستمیک می تواند باعث افزایش فشار خون ناگهانی شود.
درمان برادی کاردی علامت دار
اگرچه خط اول درمان برادی کاردی علامت دار داروهایی مانند آتروپین هستند، اما در شرایطی که بیمار به آتروپین پاسخ ندهد یا آتروپین در دسترس نباشد، افدرین می تواند به عنوان یک داروی کمکی برای افزایش ضربان قلب و بهبود پرفیوژن بافتی مورد استفاده قرار گیرد. اثرات کرونوتروپیک مثبت این دارو در اورژانس های قلبی عروقی می تواند نجات دهنده باشد.
درمان آسم و برونکواسپاسم
در گذشته افدرین به عنوان یکی از داروهای اصلی برای درمان حملات آسم و گشاد کردن راه های هوایی استفاده می شد. امروزه با ورود داروهای استنشاقی اختصاصی تر با عوارض جانبی کمتر، مصرف افدرین برای این منظور بسیار محدود شده است. با این حال، در شرایط بحرانی و عدم دسترسی به داروهای خط اول، اثرات گشاد کنندگی برونش ناشی از تحریک گیرنده های بتای ریوی توسط افدرین می تواند راهگشا باشد. مصرف خوراکی یا تزریقی آن برای این منظور نیازمند دقت به عوارض سیستمیک از جمله تپش قلب و بی قراری است.
مدیریت سندرم استوکس آدامز
در موارد نادری از بلوک های قلبی که منجر به حملات سنکوپ می شوند، افدرین ممکن است برای حفظ ضربان قلب تا زمان تعبیه ضربان ساز مصنوعی استفاده شود. البته این کاربرد امروزه تا حد زیادی با پیشرفت تجهیزات پزشکی جایگزین شده است، اما آگاهی از آن برای مدیریت بیماران در شرایط با امکانات محدود برای پزشکان ضروری است.