بوسوتینیب یک مهارکننده نسل دوم تیروزین کیناز است که به طور اختصاصی آنزیمهای کیناز مرتبط با ژن پیوندی بیسیآر-ایبیال و خانواده اسآرسی را مهار میکند.
موارد مصرف تایید شده داروی بوسوتینیب در مدیریت بالینی بدخیمیهای هماتولوژیک زیر دارای تاییدیه قطعی است. درک دقیق اندیکاسیونها و دوزهای مرتبط برای پزشکان در مدیریت هدفمند بیماران ضروری است:
لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت در فاز مزمن (تشخیص جدید):
- بوسوتینیب به عنوان خط اول درمان در بیماران بزرگسال که به تازگی با این بیماری در فاز مزمن تشخیص داده شدهاند، کاربرد دارد.
- نکته بالینی برای پزشک: دوز استاندارد شروع در این اندیکاسیون 400 میلیگرم به صورت خوراکی و یک بار در روز همراه با غذا است. هدف درمانی، دستیابی سریع به پاسخهای سایتوژنتیک و مولکولی است. پیش از شروع درمان، ارزیابی پایه عملکرد کبد و کلیه الزامی است.
لوسمی میلوئید مزمن مقاوم یا غیرقابل تحمل به درمانهای قبلی (فاز مزمن، تسریعشده یا بلاست):
- این دارو برای بیماران بزرگسالی که به درمانهای قبلی با سایر مهارکنندههای تیروزین کیناز مقاومت نشان دادهاند یا عوارض جانبی آنها را تحمل نکردهاند، تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: دوز شروع در این بیماران بالاتر بوده و معادل 500 میلیگرم در روز است. بسیار حیاتی است که پزشک پیش از تجویز بوسوتینیب در خط دوم یا سوم، پروفایل جهشهای ژنی بیمار را بررسی کند. بوسوتینیب در برابر جهشهای خاصی مانند تی ۳۱۵ آی و وی ۲۹۹ ال اثربخشی ندارد و در صورت وجود این جهشها، تجویز آن منع بالینی دارد و باید از داروهای جایگزین استفاده شود.
کودکان مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن در فاز مزمن:
- اخیرا این دارو برای استفاده در کودکان یک ساله و بزرگتر مبتلا به لوسمی میلوئید مزمن با کروموزوم فیلادلفیا مثبت در فاز مزمن (چه به عنوان تشخیص جدید و چه در موارد مقاوم/غیرقابل تحمل) تایید شده است.
- نکته بالینی برای پزشک: دوز درمانی در جمعیت اطفال بر اساس مساحت سطح بدن محاسبه میشود. با توجه به خطر سمیت گوارشی و کبدی، پایش دقیق رشد و تنظیم دوزهای مکرر بر اساس تغییرات سطح بدن کودک در طول زمان ضروری است.
موارد مصرف خارج برچسباستفاده خارج برچسب از بوسوتینیب نسبت به سایر داروهای همخانواده خود محدودتر است، اما در برخی شرایط بالینی پیچیده که گزینههای درمانی استاندارد با شکست مواجه شدهاند، بر اساس شواهد کارآزماییهای بالینی و راهنماهای شبکه ملی جامع سرطان مورد توجه قرار میگیرد:
لوسمی لنفوبلاستیک حاد با کروموزوم فیلادلفیا مثبت:
- در بیمارانی که دچار عود بیماری شدهاند یا به درمانهای استاندارد اولیه پایداری نشان نمیدهند، و به دلایل مختلف (مانند حساسیت دارویی یا پروفایل عوارض جانبی) قادر به استفاده از سایر مهارکنندههای تیروزین کیناز نیستند، بوسوتینیب ممکن است به عنوان یک درمان نجاتبخش یا نگهدارنده در نظر گرفته شود.
- نکته بالینی برای پزشک: استفاده از این دارو در این اندیکاسیون نیازمند ارزیابی دقیق ریسک به منفعت است. اثربخشی آن به عنوان تکدرمانی محدود است و اغلب ممکن است در پروتکلهای ترکیبی با شیمیدرمانی ارزیابی شود. مجددا بررسی وضعیت جهشها پیش از شروع درمان خارج برچسب الزامی است.
درمان نگهدارنده پس از پیوند سلولهای بنیادی خونساز:
- در بیمارانی که به دلیل لوسمی میلوئید مزمن پرخطر تحت پیوند آلوژنیک قرار گرفتهاند، برای کاهش خطر عود بیماری در صورت عدم تحمل به سایر داروهای این دسته، ممکن است از بوسوتینیب استفاده شود.
- نکته بالینی برای پزشک: در این سناریو، تداخلات دارویی بین بوسوتینیب و داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی که بیمار پس از پیوند مصرف میکند (مانند مهارکنندههای کلسینورین)، باید به دقت مدیریت شود تا از سمیت همافزا، به ویژه سمیت کلیوی و کبدی، جلوگیری گردد.