لوپرورلین چیست و برای چه مواردی استفاده می شود؟

اطلاعات تخصصی

موارد مصرف لوپرورلین

موارد مصرف تایید شده داروی لوپرورلین

سرطان پیشرفته پروستات

• لوپرورلین به عنوان درمان تسکینی اصلی در مدیریت سرطان پیشرفته پروستات کاربرد گسترده ای دارد. این دارو با مهار مداوم ترشح هورمون های محرک باعث سرکوب تولید تستوسترون به سطح اخته در خون می شود که معمولا طی دو تا چهار هفته پس از شروع درمان اتفاق می افتد. نکته بالینی بسیار مهم برای پزشک این است که در روز های ابتدایی شروع درمان خطر افزایش گذرا و موقت سطح تستوسترون و تشدید علائم بالینی مانند درد شدید استخوان یا انسداد مجاری ادراری وجود دارد. برای پیشگیری از این عارضه خطرناک تجویز همزمان دارو های ضد آندروژن در هفته های اول درمان اکیدا توصیه می شود.

اندومتریوز

• استفاده از این دارو برای مدیریت درد لگنی و کاهش ضایعات ناشی از اندومتریوز تایید شده است. به دلیل خطر کاهش پیش رونده تراکم مواد معدنی استخوان مدت زمان درمان معمولا به شش ماه محدود می شود. در صورتی که بیمار به دوره های درمانی طولانی تر نیاز داشته باشد پزشک معالج باید درمان افزودنی شامل استروژن و پروژسترون با دوز پایین را برای حفظ سلامت استخوان ها و کاهش عوارض یائسگی کاذب مد نظر قرار دهد.

فیبروم رحمی

• تجویز لوپرورلین پیش از انجام جراحی فیبروم رحمی برای کاهش اندازه توده و کنترل خونریزی های شدید لگنی همراه با مکمل های آهن کاملا تایید شده است. این پروتکل درمانی معمولا برای سه تا شش ماه اجرا می شود تا شرایط اناتومیک و هماتولوژیک بیمار برای یک عمل جراحی ایمن بهبود یابد.

بلوغ زودرس مرکزی

• در کودکان مبتلا به بلوغ زودرس مرکزی این دارو برای توقف ترشح زودهنگام هورمون های جنسی و جلوگیری از بسته شدن زودرس صفحات رشد استخوانی استفاده می شود. پایش دقیق و منظم فاکتور های رشد از جمله قد و سن استخوانی توسط پزشک متخصص غدد اطفال در تمام طول دوره درمان الزامی است.

موارد مصرف خارج برچسب داروی لوپرورلین

سرطان پستان در زنان پیش از یائسگی

• در زنان جوانی که مبتلا به سرطان پستان حساس به گیرنده های هورمونی هستند از این دارو به صورت خارج برچسب برای سرکوب کامل عملکرد تخمدان ها استفاده می شود. این استراتژی درمانی معمولا با دارو های مهار کننده آنزیم آروماتاز یا دارو های تعدیل کننده گیرنده استروژن ترکیب می گردد تا اثربخشی درمان به حداکثر برسد.

فناوری های کمک باروری

• در پروتکل های پیچیده لقاح آزمایشگاهی از این دارو برای جلوگیری از افزایش ناگهانی هورمون ها و تخمک گذاری زودرس استفاده می شود تا پزشک بتواند چرخه تحریک تخمدان را با دقت بالایی کنترل و مدیریت نماید.

اختلال ملال پیش از قاعدگی

• در موارد بسیار شدید این سندرم که بیمار به درمان های رایج دارویی مانند ضد افسردگی ها پاسخ مناسبی نداده است سرکوب کامل چرخه تخمدانی با تجویز لوپرورلین می تواند علائم ناتوان کننده روانی و جسمی بیمار را به طور قابل توجهی بهبود بخشد.

تطبیق جنسیت در نوجوانان

• برای متوقف کردن روند بلوغ فیزیولوژیک در نوجوانانی که دارای ملال جنسیتی هستند این دارو تجویز می شود. این توقف بلوغ زمان کافی و ایمن را برای ارزیابی های تخصصی روان شناختی و تصمیم گیری های اینده برای شروع درمان های هورمونی قطعی فراهم می کند.

مکانیسم اثر لوپرورلین

لوپرورلین یک آنالوگ سنتتیک و قدرتمند هورمون آزاد کننده گنادوتروپین است. مکانیسم اثر این دارو پیچیده و دو مرحله ای می باشد که درک دقیق آن برای مدیریت صحیح بیمار ضروری است.

فاز اولیه یا تحریکی

• پس از اولین تزریق لوپرورلین به عنوان یک آگونیست قوی به گیرنده های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین در غده هیپوفیز قدامی متصل شده و آنها را به شدت تحریک می کند. این تحریک اولیه منجر به افزایش گذرا و موقت در ترشح هورمون لوتئینیزه کننده و هورمون محرک فولیکول می شود. در نتیجه این افزایش هورمونی سطح تستوسترون در مردان و استروژن در زنان برای مدت کوتاهی که معمولا یک تا دو هفته طول می کشد افزایش می یابد. این پدیده از نظر بالینی بسیار حائز اهمیت است زیرا در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته پروستات می تواند باعث تشدید موقت علائم بیماری مانند درد های استخوانی یا علائم انسدادی ادراری شود. به همین دلیل تجویز همزمان یک داروی ضد آندروژن در هفته های ابتدایی درمان برای مقابله با این اثر الزامی است.

فاز ثانویه یا مهاری

• با ادامه تجویز دارو و مواجهه مداوم گیرنده های هیپوفیز با لوپرورلین پدیده کاهش حساسیت و تنظیم کاهشی گیرنده ها رخ می دهد. در این مرحله غده هیپوفیز حساسیت خود را به تحریک از دست می دهد و دیگر به حضور دارو پاسخ نمی دهد. این امر منجر به کاهش شدید و پایدار در ترشح هورمون لوتئینیزه کننده و هورمون محرک فولیکول می شود. در نهایت این سرکوب محوری باعث می شود تولید تستوسترون در بیضه ها و استروژن در تخمدان ها به شدت کاهش یافته و به سطوح مشاهده شده پس از جراحی برداشتن غدد جنسی یا یائسگی برسد. این سرکوب عمیق هورمونی هدف اصلی درمانی در بیماری های وابسته به هورمون مانند سرطان پروستات و اندومتریوز است.

فارماکوکینتیک لوپرورلین

جذب

• لوپرورلین یک پپتید است و در صورت مصرف خوراکی در دستگاه گوارش تخریب می شود بنابراین باید به صورت تزریقی تجویز گردد. این دارو به شکل فرمولاسیون های آهسته رهش و با اثر طولانی مدت به صورت تزریق زیر جلدی یا عضلانی در دسترس است. این فرمولاسیون ها مانند انبار های دارویی یک ماهه سه ماهه چهار ماهه و شش ماهه طراحی شده اند تا دارو را به صورت مداوم و با سرعت کنترل شده آزاد کنند. همین آزادسازی مداوم است که مواجهه پیوسته گیرنده های هیپوفیز با دارو و در نتیجه سرکوب پایدار هورمونی را تضمین می کند.

توزیع

• حجم توزیع لوپرورلین در حالت پایدار در مردان سالم حدود ۲۷ لیتر است. این دارو حدود ۴۶ تا ۴۹ درصد به پروتئین های پلاسما متصل می شود.

متابولیسم

• به عنوان یک پپتید لوپرورلین متابولیسم کبدی گسترده ای از طریق سیستم سیتوکروم پی ۴۵۰ ندارد. این دارو توسط آنزیم های پپتیداز به پپتید های کوچکتر و غیر فعال و اسید های آمینه متابولیزه می شود. این ویژگی بالینی مهم به این معناست که لوپرورلین پتانسیل پایینی برای تداخلات دارویی از مسیر های متابولیک کبدی دارد.

دفع

• نیمه عمر حذف اولیه لوپرورلین پس از تزریق حدود سه ساعت است اما این پارامتر در فرمولاسیون های آهسته رهش اهمیت بالینی چندانی ندارد زیرا سرعت آزادسازی دارو از محل تزریق عامل محدود کننده و تعیین کننده طول اثر دارو است. متابولیت های غیر فعال دارو عمدتا از طریق کلیه ها دفع می شوند.

منع مصرف لوپرورلین

موارد منع مصرف در بیماری ها

حساسیت مفرط

• مصرف لوپرورلین در بیمارانی که سابقه حساسیت مفرط و اثبات شده به این دارو یا سایر آنالوگ های هورمون آزاد کننده گنادوتروپین دارند به طور مطلق ممنوع است. واکنش های حساسیت مفرط گزارش شده در منابع بالینی شامل کهیر خارش بثورات جلدی شدید و در موارد نادر واکنش های تهدید کننده حیات مانند آنافیلاکسی می باشد. پزشک باید پیش از تجویز دارو سوابق آلرژیک بیمار را به دقت بررسی نماید.

خونریزی واژینال با علت نامشخص

• در زنانی که برای مدیریت فیبروم رحمی یا اندومتریوز کاندید دریافت این دارو هستند وجود خونریزی غیر طبیعی واژینال که هنوز علت دقیق آن توسط ارزیابی های تشخیصی مشخص نشده است یک منع مصرف جدی محسوب می شود. پیش از شروع درمان پزشک موظف است بدخیمی های احتمالی دستگاه تناسلی را به طور کامل رد کند.

موارد منع مصرف در بارداری و شیردهی

منع مصرف مطلق در بارداری

• داروی لوپرورلین در دوران بارداری منع مصرف مطلق دارد. بر اساس مطالعات حیوانی و شواهد بالینی استفاده از این دارو در زنان باردار می تواند منجر به آسیب های شدید جنینی ناهنجاری های مادرزادی و افزایش قابل توجه خطر سقط جنین شود. به همین دلیل در زنانی که در سنین باروری قرار دارند پیش از شروع درمان باید تست بارداری منفی تایید شود. همچنین پزشک باید به بیمار اکیدا توصیه کند که در طول دوره درمان از روش های غیر هورمونی و مطمئن پیشگیری از بارداری استفاده نماید.

منع مصرف در دوران شیردهی

• ترشح لوپرورلین در شیر مادر هنوز به طور دقیق در مطالعات انسانی اثبات نشده است با این حال به دلیل پتانسیل بالای بروز عوارض جانبی جدی در شیرخوار استفاده از این دارو در دوران شیردهی توصیه نمی شود. در صورتی که نیاز بالینی مادر به این دارو قطعی و غیر قابل جایگزین باشد پزشک باید دستور قطع شیردهی را پیش از شروع درمان صادر نماید.

موارد منع مصرف در کودکان

محدودیت های سنی و تشخیصی

• در جمعیت کودکان مصرف داروی لوپرورلین صرفا برای درمان بلوغ زودرس مرکزی تایید شده است. تجویز این دارو برای کودکانی که فاقد معیارهای دقیق بالینی و آزمایشگاهی بلوغ زودرس مرکزی هستند ممنوع می باشد. همچنین استفاده از فرمولاسیون ها و دوز های طولانی اثر که منحصرا برای درمان سرطان پروستات یا اندومتریوز در بزرگسالان طراحی شده اند در کودکان اکیدا منع مصرف دارد زیرا پروفایل ایمنی و اثربخشی این دوز ها در اطفال بررسی و تایید نشده است.

عدم تحمل به فرمولاسیون

• برخی از فرمولاسیون های دارویی لوپرورلین ممکن است حاوی مواد نگهدارنده یا حلال هایی باشند که برای کودکان خردسال مناسب نیستند. پزشک متخصص غدد اطفال باید فرمولاسیون دقیق و متناسب با سن و وزن کودک را انتخاب کرده و از عدم وجود حساسیت به اجزای سازنده دارو در کودک اطمینان حاصل کند.

عوارض جانبی لوپرورلین

کودکان:

عوارض شایع (بالای %10)

• موضعی: درد محل تزریق

عوارض نسبتا شایع (%1 تا %10)

• قلبی عروقی: گشادی عروق، برادی کاردی، افزایش فشار خون، ادم محیطی، بیماری عروق محیطی، سنکوپ
• سیستم اعصاب مرکزی: سردرد، احساسات ناپایدار، تغییرات خلق، درد، افسردگی، خواب آلودگی، عصبانیت
• پوستی: راش پوستی، آکنه ولگاریس، اریتم مولتی فرم، شوره، ریزش مو، بوی بد بدن، بیماری مو، لکودرم (پیسی)، بیماری ناخن، پورپورای غیر ترومبوسیتوپنیک، هایپرتروفی پوست
• غدد درون ریز و متابولیسم: افزایش وزن، کسب ویژگی های زنانه، گواتر، سرکوب رشد، ژینکوماستی، هیرسوتیسم (پرمویی)، اختلالات قاعدگی
• گوارشی: یبوست، سوء هاضمه، اختلال در بلع، التهاب لثه، افزایش اشتها، تهوع، استفراغ
• ادراری تناسلی: ترشحات واژینال، خونریزی واژینال، واژینیت، بیماری پستان، نئوپلاسم سرویکس، بیماری سرویکس، قاعدگی دردناک، بی اختیاری ادرار
• هماتولوژی و انکولوژی: افزایش سرعت رسوب اریتروسیت، عود تومور
• ازدیاد حساسیت: واکنش ازدیاد حساسیت
• ایمونولوژی: افزایش تیتر ANA
• عفونی: عفونت
• موضعی: آبسه در محل تزریق، واکنش محل تزریق، تورم محل تزریق
• عصبی، عضلانی و اسکلتی: درد مفاصل، آرتروپاتی، هایپرکینزی (پرجنبشی)، درد عضلات، میوپاتی
• چشمی: اختلالات بینایی
• تنفسی: آسم، خون دماغ، علائم شبه آنفولانزا، فارنژیت، رینیت، سینوزیت
• متفرقه: تب

 

سایر عوارض (درصد نامشخص)

• قلبی عروقی: گرگرفتگی
• سیستم اعصاب مرکزی: اختلال در راه رفتن
• پوستی: افزایش تعریق
• غدد درون ریز و متابولیسم: دیابت شیرین، گرگرفتگی

بزرگسالان:

عوارض شایع (بالای %10)

• قلبی عروقی: گرگرفتگی، تغییرات الکتروکاردیوگرام، ایسکمی، ادم، ادم محیطی
• سیستم اعصاب مرکزی: سر درد، میگرن، درد، افسردگی، احساسات ناپایدار، بی خوابی، اختلال خواب، خستگی، کسالت، سرگیجه، لتارژی، ناراحتی موضعی (محل تزریق)
• پوستی: افزایش تعریق، واکنش آلرژیک پوست
• غدد درون ریز و متابولیسم: گر گرفتگی، افزایش کلسترول سرم، افزایش تری گلیسرید سرم، کاهش وزن، افزایش وزن، کاهش میل جنسی
• گوارشی: تهوع، استفراغ، بیماری گوارشی، یبوست، اسهال
• ادراری تناسلی: واژینیت، آتروفی بیضه، مشکلات ادراری تناسلی
• هماتولوژی و انکولوژی: کاهش هموگلوبین
• موضعی: درد محل تزریق، واکنش محل تزریق، قرمزی محل تزریق، کبودی محل تزریق
• عصبی، عضلانی و اسکلتی: سستی، آرتروپاتی
• تنفسی: علایم شبه آنفولانزا، بیماری مجاری تنفسی

عوارض نسبتا شایع (%1 تا %10)

• قلبی عروقی: افزایش فشارخون، آنژین صدری، فیبریلاسیون دهلیزی، برادی کاردی، آریتمی قلبی، نارسایی قلبی، ترومبوفلبیت ورید عمقی، افت فشار خون، سکته قلبی، تپش قلب، آمبولی ریوی، سنکوپ، تاکی کاردی، ورید واریسی، سوفل قلب (صدای غیر معمول)، فلبیت، ترومبوز
• سیستم اعصاب مرکزی: اضطراب، عصبانیت، خواب رفتگی اندام، اختلال حافظه، درد استخوان، تفکرات نامعقول، آژیتاسیون، فراموشی، لرز، گیجی، هذیان، زوال عقل، هیپوستزی (اختلال حس لامسه)، کاهش هوشیاری، نوروپاتی، کرختی، فلجی، نوروپاتی محیطی، اختلال شخصیت، تشنج، اختلال صدا، تغییر حس بویایی، لرز شدید
• پوستی: آکنه ولگاریس، واکنش پوستی، خارش محل تزریق، درماتیت، بوی بد بدن، سلولیت، کبودی، بیماری مو، هاپیرپیگمانته شدن، بیماری ناخن، زخم پوستی، خشکی پوست، ریزش مو، پوست سرد و مرطوب، تعریق شبانه، خارش، راش پوستی
• غدد درون ریز و متابولیسم: کاهش کلسترول HDL، افزایش کلسترول LDL، کم آبی بدن، ژینکوماستی، تغییرات پستان، کاهش آلبومین خون، کاهش بی کربنات خون، کاهش پروتئین توتال سرمی، افزایش کلسترول خون، افزایش قند خون، افزایش چربی خون، افزایش فسفات خون، افزایش اوریک اسید خون، افزایش گاما گلوتامیل ترانسفراز، افزایش لاکتات دهیدروژناز، افزایش اسید فسفاتاز پروستات، دیابت ملیتوس، گواتر، افزایش کلسیم خون، افت قند خون، عطش، اثرات شبه آندوژن (زنان)، اختلالات قاعدگی، کاهش میل جنسی، ادم گوده گذار
• گوارشی: بی اشتهایی، باد کردن شکم، زخم دئودنوم، اختلال چشایی، اختلال در بلع، باد گلو، خونریزی گوارشی، خونریزی لثه، التهاب لثه، فتق شکمی، سکسکه، افزایش اشتها، انسداد روده، ملانوزیس، زخم گوارشی، آبسه دندانی، پولیپ رکتوم، خشکی دهان، تغییر در اشتها، نفخ، ناهنجاری غشا مخاطی، سوء هاضمه، کولیت، گاستروانتریت
• ادراری تناسلی: کاهش سایز بیضه، درد پستان، حساسیت نسبت به لمس در پستان، خون در ادرار، تکرر ادرار، فوریت ادرار، ضعف جنسی (مردان)، التهاب کلاهک آلت تناسلی، اسپاسم مثانه، هایپرتروفی پستان، سوزش ادرار، التهاب اپی دیدیم، ترشح شیر، بیماری آلت تناسلی مردان، بیماری پروستات، بیماری بیضه، بی اختیاری ادرار، انسداد مجاری ادراری، عفونت مجاری ادراری، شب ادراری، درد بیضه، سختی در دفع ادرار، اختلال نعوظ، کم ادراری، کاهش سایز آلت تناسلی مردان، احتباس ادرار
• هماتولوژی و انکولوژی: کاهش اسید فسفاتاز پروستات، افزایش سطح ائوزینوفیل، لکوپنی، افزایش زمان نسبی ترومبوپلاستین (PTT)، افزایش زمان پروترومبین (PT)، افزایش سطح پلاکت خون، آنمی، سرطان مثانه، سرطان، لنفادنوپاتی، ادم لنفاوی، نئوپلاسم، سرطان پوست
• کبدی: احتلال عملکرد کبدی، افزایش آنزیم های کبدی، افزایش سطح سرمی آلانین آمینوترانسفراز، افزایش سطح سرمی آسپارتات آمینوترانسفراز، بزرگ شدن کبد، افزایش سطح سرمی آنزیم های ترانس آمیناز
• ازدیاد حساسیت: واکنش ازدیاد حساسیت
• عفونی: عفونت، آبسه، عفونت زونا
• موضعی: پینه در محل تزریق
• عصبی، عضلانی و اسکلتی: بیماری عصبی عضلانی، درد عضلانی، درد استخوان، گرفتگی ساق پا، بیماری استخوان (تورم استخوان تمپورال)، گردن درد، شکستگی پاتولوژیک، درد مفاصل، درد دست و پا، درد عضلات و استخوان ها، آمیوتروفی، کمردرد، لرزش
• چشمی: تنبلی چشم، افتادگی پلک، تاری دید، کونژنکتیویت، علائم چشمی، اختلالات بینایی، خشکی چشم
• گوشی: وزوز گوش
• کلیوی: کاهش وزن مخصوص ادرار، افزایش وزن مخصوص ادرار
• تنفسی: احتقان سینوس پارانازال، سینوزیت، آسم، برونشیت، آمفیزم، خون دماغ، هموپتزی (خلط خونی)، هیپوکسی، افزایش ترشحات برونش، فارنژیت، آب آوردن ریه، صدای سایش سطوح در سمع ریه، پنومونی، بیماری ریوی، ادم ریوی، فیبروز ریوی، رینیت، تنگی نفس، سر درد سینوسی، سرفه، تنگی نفس حین فعالیت
• متفرقه: اختلال در بهبودی، صدمات غیرمترقبه، کیست، تب، التهاب

سایر عوارض (درصد نامشخص)

• قلبی عروقی: آنوریسم آئورت (پارگی)، توهم شنیداری، تنگ شدن کاروتید، سفتی قفسه سینه، انقباضات زودرس، ادم صورت
• سیستم اعصاب مرکزی: از دست دادن بویایی، احساس سوزش پا، سرخوشی، هایپررفلکسی، هیپورفلکسی، اختلال حرکتی
• پوستی: تغییر رنگ پوست، تورم صورت، هایپرکراتوز پوست، رنگ پریدگی، تلانژکتازی عنکبوتی
• غدد درون ریز و متابولیسم: کاهش پتاسیم سرم، گالاکتوره (غیرمرتبط با زایمان)، افزایش پتاسیم خون، افزایش میل جنسی، افزایش آلبومین سرم، افزایش پروتئین توتال سرم، ندول تیروئید
• گوارشی: التهاب زبان، فتق کشاله ران، خون مخفی در مدفوع، فیستول رکتوم، تحریک رکتوم
• ادراری تناسلی: تاول بر روی آلت تناسلی مردان، افزایش حجم باقیمانده ادرار در مثانه، تورم آلت تناسلی مردان، درد پروستات (مردان)، چرک در ادرار، افزایش اوریک اسید در ادرار
• هماتولوژی و انکولوژی: کبودی، کاهش هماتوکریت، کاهش گلبول های قرمز، کاهش پروتئین خون، لکوسیتوز، نئوپلاسم ابتدایی بدخیم ثانویه، ترومبوسیتوپنی
• کبدی: هپاتیت، افزایش سطح سرمی آلکالین فسفاتاز، افزایش بیلی روبین سرم
• عفونت: آنفلونزا
• عصبی، عضلانی و اسکلتی: اسپوندیلیت آنکیلوزان، التهاب مفاصل، شکستگی استخوان، آب آوردن زانو، کرامپ عضلانی، سفتی عضلانی، اسپاسم عضلانی، حساسیت عضلات نسبت به لمس
• چشمی: ادم پلک، تورم دیسک بینایی، بیماری عروق شبکیه (اجسام دکمه مانند در فضای پری واسکولر)
• کلیوی: افزایش BUN، افزایش کراتینین سرم، سنگ کلیه، پیلونفریت
• تنفسی: صدای غیر طبیعی تنفسی (کاهش)، بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)، خشکی گلو، درد پلورتیک قفسه سینه، اینفیلتراسیون ریوی، رال (صدای غیر طبیعی ریه)، رونکای (صدای غیر طبیعی ریه)، فارنژیت استرپتوکوکی، خس خس سینه
• متفرقه: فیبروز (لگن)، توده

تداخلات دارویی لوپرورلین

مشخصات کلی تداخلات:

• آگونیست گیرنده GnRH
• کاهش آستانه تشنج
• افزایش فاصله QT (شناخته‌شده)

تداخلات رده X (پرهیز):

کوریفولیتروپین آلفا، ایندیوم 111 کاپرومب پندتید

کاهش اثرات داروها توسط لئوپرورلین:

داروهای ضد دیابت، کولین C 11، ایندیوم 111 کاپرومب پندتید

کاهش اثرات لئوپرورلین توسط داروها:

ذکر نشده است.

افزایش اثرات داروها توسط لئوپرورلین:

کوریفولیتروپین آلفا، هالوپریدول، عوامل طولانی کننده فاصله QT (بالاترین خطر)

افزایش اثرات لئوپرورلین توسط داروها:

تداخل قابل‌توجهی مشخص نشده است.

تداخلات دارویی لوپرورلین
داروی لوپرورلین متابولیسم کبدی قابل توجهی از طریق آنزیم های سیتوکروم ندارد، بنابراین تداخلات فارماکوکینتیک کلاسیک و رقابت بر سر آنزیم های کبدی در ان محدود است. با این حال، تداخلات فارماکودینامیک مهمی وجود دارد که پزشکان باید مد نظر قرار دهند:

داروهای طولانی کننده فاصله کیو تی در نوار قلب

از ان جا که کاهش سطح آندروژن ها و هیپوگنادیسم ناشی از لوپرورلین می تواند باعث طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب شود، مصرف همزمان این دارو با سایر داروهایی که این اثر را تشدید می کنند، خطر بروز اریتمی های خطرناک قلبی را به شدت افزایش می دهد. تداخل از نوع تشدید اثرات جانبی دارویی است. داروهای دارای این تداخل شامل موارد زیر می باشند:

• داروهای ضد آریتمی کلاس یک آ مانند کینیدین و پروکائین آمید.
• داروهای ضد آریتمی کلاس سه مانند آمیودارون و سوتالول.
• داروهای ضد میکروبی و آنتی بیوتیک ها مانند موکسی فلوکساسین.
• داروهای ضد درد و مخدرها مانند متادون.
• داروهای ضد روان پریشی مانند هالوپریدول و تیوریدازین.

در صورت لزوم تجویز همزمان، ارزیابی دقیق الکترولیت های خون و پایش مستمر نوار قلب بیمار کاملا ضروری است.

داروهای کاهنده آستانه تشنج

• با توجه به گزارش های بالینی مبنی بر بروز تشنج در بیماران تحت درمان با لوپرورلین، مصرف همزمان این دارو با سایر ترکیباتی که آستانه تشنج را پایین می آورند نیازمند احتیاط است. این داروها شامل بوپروپیون و مهارکننده های بازجذب سروتونین می باشند. این تداخل می تواند خطر بروز حملات صرعی را در بیماران مستعد افزایش دهد.

تداخل با غذا

• با توجه به این که لوپرورلین منحصرا به صورت تزریقی زیرپوستی یا عضلانی تجویز می گردد، مصرف مواد غذایی هیچ گونه تاثیری بر میزان جذب یا فراهمی زیستی دارو در بدن ندارد. تا کنون هیچ تداخل بالینی معنی داری بین این دارو و ترکیبات غذایی یا مکمل های خوراکی گزارش نشده است و نیازی به تنظیم زمان تزریق با وعده های غذایی نمی باشد.

تداخل در آزمایشات بالینی و تشخیصی
مصرف لوپرورلین می تواند بر نتایج برخی آزمایش های پاراکلینیکی تاثیر بگذارد که اگاهی از آن ها برای تفسیر صحیح شرایط بیمار حیاتی است:

تست های عملکرد هیپوفیز و غدد جنسی

• به دلیل سرکوب شدید و مداوم محور هیپوفیز غدد جنسی توسط این دارو، نتایج آزمایش های تشخیصی عملکرد این غدد در طول دوره درمان و تا حداقل 3 ماه پس از قطع مصرف دارو، به طور کاذب پایین خواهند بود. لذا انجام این آزمایشات در این بازه زمانی ارزش تشخیصی بالینی ندارد.

نشانگرهای توموری و هورمون ها

• در روزها و هفته های اول شروع درمان، سطح تستوسترون به طور موقت افزایش می یابد که متعاقبا باعث افزایش موقت و گذرا در سطح آنتی ژن اختصاصی پروستات در مردان می شود. پزشک معالج باید توجه داشته باشد که این افزایش اولیه نشانگر شکست درمان یا پیشرفت تومور نیست.

آزمایشات متابولیک و قند خون

• این دارو می تواند باعث تغییرات بالینی در پروفایل لیپیدی بیمار از جمله افزایش تری گلیسیرید و کلسترول خون شود. همچنین افزایش سطح قند خون ناشتا و هموگلوبین ای یک سی در بسیاری از بیماران رخ می دهد. این تغییرات تداخل آزمایشگاهی کاذب نیستند، بلکه عوارض متابولیک دارو می باشند که در نتایج آزمایش ها منعکس می شوند و نیازمند مدیریت درمانی هستند.

تست های سنجش تراکم استخوان

• به دلیل القای یائسگی دارویی در زنان و هیپوگنادیسم در مردان، نتایج سنجش تراکم استخوان در مصرف طولانی مدت این دارو، کاهش واقعی توده استخوانی را نشان می دهد که می بایست با مکمل درمانی مناسب مدیریت گردد.

هشدار ها لوپرورلین

هشدارهای بالینی داروی لوپرورلین

تشدید بالینی تومور در فاز اولیه

• در شروع درمان با این دارو، به دلیل افزایش اولیه و گذرا در سطح گنادوتروپین ها و هورمون های جنسی، ممکن است علائم بیماری به طور موقت تشدید شود. در بیماران مبتلا به سرطان پیشرفته پروستات، این موضوع می تواند منجر به افزایش درد استخوان، بدتر شدن علائم ادراری، انسداد مجرای ادرار یا فشار بر طناب نخاعی در 1 تا 2 هفته اول درمان گردد. پایش دقیق عصبی و ارولوژی در این بیماران طی هفته های ابتدایی الزامی است و تجویز داروهای ضد آندروژن پیش از شروع درمان توصیه می شود.

خطرات قلبی عروقی و الکتروفیزیولوژیک

• مصرف این دارو به ویژه در مردان با افزایش خطر ابتلا به دیابت، سکته قلبی، مرگ ناگهانی قلبی و سکته مغزی همراه است. همچنین طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب گزارش شده است. ارزیابی ریسک فاکتورهای قلبی عروقی، اصلاح پروفایل لیپیدی و پایش نوار قلب در بیماران مستعد آریتمی پیش از تجویز دارو ضروری می باشد.

کاهش تراکم مواد معدنی استخوان

• استفاده طولانی مدت از این دارو، یک حالت هیپوگنادیسم دارویی ایجاد می کند که منجر به کاهش قابل توجه تراکم استخوانی می شود. این امر خطر پوکی استخوان و شکستگی را، به ویژه در بیمارانی که عوامل خطر دیگری مانند مصرف مزمن کورتیکواستروئیدها دارند، افزایش می دهد. سنجش تراکم استخوان و تجویز مکمل های کلسیم و ویتامین دی توصیه می شود.

عوارض روان پزشکی و عصبی

• تغییرات خلقی، بروز یا تشدید افسردگی، تحریک پذیری و در موارد نادر افکار مرتبط با خودآزاری گزارش شده است. علاوه بر این، خطر بروز تشنج در بیمارانی که سابقه صرع، ناهنجاری های عروق مغزی یا تومورهای سیستم عصبی مرکزی دارند افزایش می یابد. ارزیابی دقیق سوابق روان پزشکی و عصبی بیمار پیش از شروع درمان حیاتی است.

تغییرات متابولیک و غدد درون ریز

• افزایش قند خون و بروز مقاومت به انسولین از عوارض شناخته شده و مهم این دارو به شمار می رود. پایش منظم قند خون به ویژه در بیماران دیابتی یا افراد مستعد اختلالات متابولیک ضروری است و ممکن است نیاز به تنظیم مجدد دوز داروهای کنترل کننده قند خون باشد.

مصرف بیش از حد (مسمومیت) لوپرورلین و مدیریت درمان

علائم مصرف بیش از حد و مسمومیت

• داده های بالینی در خصوص مصرف بیش از حد حاد داروی لوپرورلین بسیار محدود است. با توجه به ماهیت فارماکولوژیک دارو، دوزهای بسیار بالا تا 500 برابر دوز انسانی در مطالعات حیوانی با عوارض جانبی حاد و کشنده ای همراه نبوده است. با این حال در صورت بروز اوردوز در انسان، انتظار می رود که بیمار علائمی مشابه با عوارض جانبی شایع اما با شدت و ماندگاری بیشتر را تجربه کند. این علائم شامل گرگرفتگی شدید، خستگی مفرط، تعریق، واکنش های موضعی شدید در محل تزریق، سردرد و نوسانات خلقی می باشد.

پروتکل درمانی مسمومیت

• هیچ پادزهر اختصاصی برای مقابله با مصرف بیش از حد لوپرورلین کشف نشده است. درمان اوردوز کاملا بر پایه اقدامات حمایتی و کنترل علامتی استوار است. در صورت تزریق دوز اشتباه، بیمار باید تحت نظر بالینی قرار گرفته و علائم حیاتی وی به طور منظم پایش شود. کنترل درد در محل تزریق، مدیریت نوسانات فشار خون و ارائه حمایت های روان شناختی در صورت بروز اضطراب شدید، از جمله اقدامات اولیه محسوب می شوند. به دلیل نیمه عمر طولانی فرمولاسیون های آهسته رهش، پایش بیمار ممکن است برای مدت زمان طولانی تری نیاز باشد.

توصیه های دارویی لوپرورلین

توصیه های دارویی بیمار
هنگام تجویز این دارو، پزشک معالج باید موارد زیر را به طور کامل و با زبانی ساده به بیمار آموزش دهد:

آگاهی از پدیده تشدید بالینی اولیه

• بیمار باید بداند که در 2 تا 4 هفته نخست شروع درمان، ممکن است علائم بیماری وی به طور موقت تشدید شود. برای مثال، در بیماران مبتلا به سرطان پروستات، افزایش موقت دردهای استخوانی یا مشکلات دفع ادرار مورد انتظار است. این روند طبیعی بوده و نشان دهنده اثربخشی اولیه دارو است.

اهمیت زمان بندی تزریق

پایبندی دقیق به فواصل زمانی تعیین شده برای تزریق دارو بسیار کلیدی است. تاخیر در دریافت دوزهای تجویز شده می تواند باعث بازگشت تولید هورمون ها و کاهش اثرات درمانی گردد. بیمار باید تاریخ دقیق تزریق بعدی خود را ثبت و پیگیری کند.

سبک زندگی و تغذیه

• با توجه به اینکه این دارو باعث کاهش هورمون های جنسی و به تبع آن کاهش تراکم استخوان می شود، مصرف مقادیر کافی از منابع حاوی کلسیم و ویتامین دی کاملا ضروری است. همچنین انجام ورزش های تحمل کننده وزن و ترک دخانیات به حفظ سلامت استخوان ها کمک شایانی می کند.

مدیریت گرگرفتگی

• یکی از شایع ترین عوارض این دارو، حملات گرگرفتگی است. به بیمار توصیه کنید از پوشیدن لباس های ضخیم خودداری کرده و دمای محیط زندگی خود را خنک نگه دارد. پرهیز از مصرف غذاهای تند و نوشیدنی های داغ نیز می تواند در کاهش دفعات این حملات موثر باشد.

شناخت علائم اورژانسی

• بیمار باید آموزش ببیند که در صورت بروز هرگونه ضعف ناگهانی یا بی حسی در پاها، از دست دادن کنترل ادرار یا مدفوع، و یا احساس دردهای شدید و غیر طبیعی در قفسه سینه، فورا به اورژانس مراجعه نماید.

توصیه های دارویی مخصوص پزشک
مدیریت بالینی بیماران تحت درمان با لوپرورلین نیازمند دقت و پایش های مستمر پاراکلینیکی است:

مدیریت فاز تحریکی اولیه

• با توجه به افزایش ناگهانی و موقت هورمون تستوسترون در روزهای ابتدایی شروع درمان، خطر بروز اورژانس های انکولوژی مانند فشار بر طناب نخاعی یا انسداد مجاری ادراری وجود دارد. برای پیشگیری از این عوارض، شروع مصرف یک داروی ضد آندروژن از چند روز قبل از تزریق لوپرورلین و ادامه آن برای حداقل 2 تا 4 هفته اول درمان، یک اقدام استاندارد و ضروری بالینی است.

پایش های قلبی و متابولیک

• لوپرورلین خطر بروز مقاومت به انسولین، دیابت نوع دو و اختلالات چربی خون را افزایش می دهد. ارزیابی پایه و دوره ای قند خون ناشتا، هموگلوبین ای یک سی و پروفایل لیپید الزامی است. علاوه بر این، با توجه به احتمال طولانی شدن فاصله کیو تی در نوار قلب ناشی از هیپوگنادیسم، پایش الکتروکاردیوگرام در بیماران مستعد آریتمی یا مصرف کنندگان داروهای تداخل کننده، باید در دستور کار قرار گیرد.

ارزیابی و محافظت از تراکم استخوان

• پیش از آغاز درمان های طولانی مدت، انجام سنجش تراکم استخوان پایه برای ارزیابی خطر پوکی استخوان قویا توصیه می شود. در صورت لزوم و بر اساس خطر شکستگی، تجویز پیشگیرانه داروهای خانواده بیس فسفونات یا مهارکننده های گیرنده فعال کننده فاکتور هسته ای کاپا بی، می تواند از عوارض اسکلتی جلوگیری نماید.

نکات تکنیکی در تجویز

• فرمولاسیون های مختلف این دارو دستورالعمل های آماده سازی و تزریق متفاوتی دارند و ممکن است به صورت زیرپوستی یا عضلانی تزریق شوند. چرخش محل تزریق در هر دوره برای پیشگیری از بروز واکنش های التهابی موضعی و ندول های زیرپوستی از اهمیت بالایی برخوردار است.

پایش پاسخ به درمان

• اندازه گیری منظم هورمون های هدف مانند تستوسترون یا استرادیول و همچنین نشانگرهای توموری مانند آنتی ژن اختصاصی پروستات، جهت تایید موفقیت دارو در سرکوب محور هیپوفیز غدد جنسی و کنترل بیماری بسیار حیاتی است. این پایش ها به ویژه در ماه های ابتدایی درمان اهمیت بیشتری دارند.