ریتوکسی ور
داروی ریتوکسیمب یک داروی هدفمند آزمایشگاهی است که برای آرام کردن فعالیت بیش از حد سیستم دفاعی بدن و درمان برخی بیماری‌های خونی و التهابی به کار می‌رود. این فرآورده با شناسایی دقیق نشانه‌های خاص روی گلبول‌های سفید خونی، مانع از آسیب رساندن نابجای آن‌ها به بافت‌های سالم بدن می‌شود.
این دارو زمانی تجویز می‌شود که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت‌های خودی حمله کند یا سلول‌های لنفاوی دچار رشد غیرطبیعی شوند. مهم‌ترین کاربردهای درمانی آن شامل موارد زیر است:
این دارو برخلاف داروهای قدیمی که بر تمام بدن اثر می‌گذاشتند، به صورت کاملاً گزینشی و هوشمندانه عمل می‌کند:
این فرآورده دارویی به صورت ویال‌های مایع تزریقی با دوزهای ۱۰۰ میلی‌گرم (در ۱۰ میلی‌لیتر) و ۵۰۰ میلی‌گرم (در ۵۰ میلی‌لیتر) در دسترس است و پیش از استفاده، حتماً باید با سرم‌های نمکی یا قندی استاندارد به طور دقیق رقیق گردد.
این فرآورده فقط از راه تزریق وریدی و به شکل سرم آهسته در درمانگاه یا بیمارستان تجویز می‌شود تا بیمار کاملاً تحت نظر کادر درمان باشد. مراقبت‌های ضروری شامل موارد زیر است:
برنامه زمان‌بندی و میزان دوز تزریق ریتوکسیمب کاملاً بستگی به نوع بیماری دارد و برای تمام بیماران به صورت هفتگی تجویز نمی‌شود:
از آنجا که بازسازی سلول‌های دفاعی ممکن است بین ۶ تا ۱۲ ماه طول بکشد، انجام منظم آزمایش‌های خونی در این دوران برای پایش ایمنی بدن بسیار حیاتی است.
بیشترین واکنش‌ها معمولاً در نخستین نوبت تزریق اتفاق می‌افتند و با سرعت ورود سرم به بدن مرتبط هستند:
در صورت بروز این علائم، تزریق موقتاً متوقف شده یا سرعت آن کمتر می‌شود و پس از تسکین حال بیمار، مجدداً ادامه می‌یابد.
به دلیل اینکه فعالیت سیستم دفاعی با این دارو مهار می‌شود، مقاومت بدن در برابر برخی میکروب‌ها کاهش می‌یابد:
یکی از مهم‌ترین اقدامات پیش از شروع درمان، انجام آزمایش هپاتیت نوع ب است. اگر ویروس از قبل در بدن وجود داشته باشد، دارو می‌تواند آن را دوباره فعال کند؛ بنابراین در این شرایط، بیمار باید همزمان از داروهای ضدویروس تحت نظر پزشک مصرف کند تا کبد دچار آسیب نشود.
کاهش سلول‌های هدف از همان ساعت‌های اولیه پس از تزریق آغاز می‌شود، اما حس کردن بهبودی جسمی نیازمند زمان است. در بیماری‌های خونی معمولاً ظرف ۲ تا ۴ هفته نشانه‌های اولیه دیده می‌شود، اما در روماتیسم یا ام‌اس برای فرونشستن کامل التهاب ممکن است چند هفته تا چند ماه صبوری لازم باشد.
اثر این دارو حتی پس از پایان تزریق‌ها تا ۶ ماه یا بیشتر در بدن باقی می‌ماند. علت این است که مغز استخوان برای ساخت و تکثیر دوباره سلول‌های دفاعی سالم به چند ماه زمان نیاز دارد؛ در نتیجه اثر کنترل‌کننده دارو بر سیستم ایمنی ماه‌ها پایدار می‌ماند.
برخلاف داروهایی که تمام بخش‌های سیستم ایمنی را ضعیف می‌کنند، این دارو به صورت اختصاصی فقط سلول‌های مسئول ایجاد التهاب را از کار می‌‌اندازد. این ویژگی باعث می‌شود بخش عمده‌ای از سیستم دفاعی و توان مبارزه بدن با سایر بیماری‌ها حفظ شود.
اگر بیمار نتواند دارو را تحمل کند یا بهبودی حاصل نشود، پزشک گزینه‌های دیگری مانند متوترکسات، داروهای کورتونی یا سایر داروهای هدفمند را بررسی می‌کند. هرگز نباید مصرف دارو را خودسرانه متوقف کرد یا داروی دیگری را جایگزین نمود.
قطع ناگهانی یا نیمه‌کاره رها کردن جلسات تزریق می‌تواند باعث بازگشت سریع و شدید بیماری اصلی شود. این وضعیت ممکن است آسیب‌های جبران‌ناپذیری به اندام‌های حیاتی مثل کلیه‌ها، ریه یا سیستم عصبی وارد کند. هرگونه تغییر در دوره درمان تنها باید توسط پزشک متخصص صورت گیرد.
این دارو اعتیادآور نیست و هیچ‌گونه وابستگی روحی یا جسمی در بیمار ایجاد نمی‌کند. همچنین این دارو ساختار هورمونی ندارد و بر غدد ترشحی بدن تأثیر منفی نمی‌گذارد؛ با این وجود، به دلیل خطرات آن برای جنین، پیشگیری دقیق از بارداری تا ۱۲ ماه پس از درمان ضروری است.
بسیاری از مبتلایان به بیماری‌های خودایمنی مانند ام‌اس و روماتیسم از کاهش چشمگیر حملات بیماری، کم شدن دردهای مفصلی و بازگشت توانایی‌های حرکتی ابراز رضایت کرده‌اند. برخی بیماران در دو تا سه روز اول پس از تزریق، احساس خستگی و دردهای ملایم عضلانی داشته‌اند که با استراحت برطرف شده است.
خیر، تزریق سرمی این دارو دردی ندارد و مثل یک سرم معمولی وصل می‌شود. احساس تب و لرز احتمالی نیز با مصرف داروهای پیشگیرانه کنترل می‌گردد.
استراحت در منزل، مصرف مایعات فراوان و پرهیز از کار سنگین بهترین راهکارها هستند. در صورت احساس درد یا تب، می‌توان با دستور پزشک از مسکن‌های مجاز استفاده کرد.
خیر، این فرآورده یک داروی هورمونی نیست و اثر منفی یا مستقیمی بر غدد و ترشحات هورمونی بدن بر جای نمی‌گذارد.
با توجه به لزوم تنظیم دقیق برنامه ایمنی بدن، نباید خودسرانه تصمیمی بگیرید؛ بلکه سریعاً با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید تا بر اساس آزمایش‌های شما، تاریخ تزریق جدید تعیین شود.
تزریق واکسن‌های زنده در طول درمان کاملاً ممنوع است، اما تزریق واکسن‌های غیرزنده مانند آنفلوانزا بلامانع است؛ هرچند به دلیل تضعیف موقت ایمنی، ممکن است ایمنی‌زایی آن‌ها کمتر از حالت معمول باشد.
ریتوکسی مب یک آنتی‌بادی منوکلونال کایمریک است که پروتئین سطحی سی دی بیست را بر روی لنفوسیت‌های بی هدف قرار می‌دهد. این دارو با حذف این سلول‌ها، نقش کلیدی در درمان بدخیمی‌های خونی و سرکوب پاسخ‌های خودایمنی ایفا می‌کند.
موارد مصرف تایید شده
این بخش شامل کاربردهایی است که توسط مراجع دارویی معتبر جهان به طور رسمی تایید شده و دارای پروتکل‌های دوزاژ مشخص هستند:
ریتوکسی مب یک آنتی‌بادی منوکلونال نوترکیب است که انقلابی در درمان بیماری‌های مرتبط با لنفوسیت‌های بی ایجاد کرده است. این دارو به طور اختصاصی پروتئین‌های سطحی سلول را هدف قرار می‌دهد. مکانیسم عمل ریتوکسی مب بر پایه شناسایی و تخریب سلول‌های دارای نشانگر خاص استوار است:
موارد منع مصرف ریتوکسی مب در بیماری‌ها
استفاده از ریتوکسی مب در شرایط بالینی زیر با خطرات جدی همراه است و در برخی موارد مطلقاً ممنوع می‌باشد:
عوارض این دارو به دو دسته اصلی واکنش‌های حین تزریق و عوارض سیستمیک پس از درمان تقسیم می‌شوند.
هشدارهای بالینی و احتیاطات جامع برای پزشک
به دلیل ماهیت بیولوژیک این دارو و تأثیر گسترده بر سیستم ایمنی، نظارت دقیق بر موارد زیر الزامی است:
توصیه‌های دارویی مخصوص پزشک
این بخش شامل استراتژی‌های مدیریتی و نکات نظارتی برای بهینه‌سازی درمان با ریتوکسی مب است:
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنمایی‌های کلینیکی،از وب‌سایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،می‌توانید به وب‌سایت Drugs.com مراجعه کنید.
در شرايط خاص و نظارت ويژه پزشك قابل استفاده است: مطالعات حیوانی مواردی از عارضه جانبی برای جنین نشان داده است و مطالعات انسانی به اندازه کافی در دست نیست. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است.
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 02473 |
ویال ریتوکسیمب ۱۰۰ میلی‌گرم / ۱۰ میلی‌لیتر |
|
|||
| 02474 |
ویال ریتوکسیمب ۵۰۰ میلی‌گرم / ۵۰ میلی‌لیتر |
|
|||
| 52048 |
فرآورده تزریقی ریتوکسیمب ۱۲۰ میلی‌گرم / ۱ میلی‌لیتر ۱۱٫۷ میلی‌لیتر |
||||
| 52049 |
فرآورده تزریقی ریتوکسیمب ۱۲۰ میلی‌گرم / ۱ میلی‌لیتر ۱۳٫۴ میلی‌لیتر |
سلام مادرم سه ماه به سه ماهتزریق زیتاکس داره بعدش حالش بد میشه به جوری که حرکت نمیتونه بکنه ۶ الی ۷ روز همین شکل بیمارستان بستری میشه شما میگید چیکار کنم خیلی مادرم اذیت میشه در ضمن به این دارو حساسیتم داره
دکتر سمانه شبان - داروساز (1402/2/11)
سلام، اگر حساسیت دارن که نباید ادامه پیدا کنه. به پزشکشون حتما بلافاصله اطلاع بدین.
جواد (1400/2/11) هستم، افسردگی و بی قراری ام برطرف شده البته با داروی خیر اندیش، گزگز پام رو با زالو درمانی تا حدودی رفع کردم الان مفاصلم کمی اذیت می کنه که اونم مشغول درمانم البته با طب سنتی، ماساژ روغن سیاه دانه واستفاده از کرسی برقی
دکتر محسن صنیعی - داروساز، مدیر وب سایت دارویاب (1400/5/9)
زالو درمانی توصیه نمی شود
من بخاطر بیماری پمفیگوس چهار تا هر هفته یکی تزریق داشتم، اکثر عوارض رو داشتم. اظطراب و ترس و بی قراری سه الی چهار روز بعد هر تزریق، گزگز و سرد شدن پاها، بی مزه شدهن غذاها، سردرد ها مخصوصا رگ های پشت گردن، عصبی شدن و ضعف و بی حوصلگی، درد محل تزریق بعد سه هفته چاره ای نیست باید تحمل کرد، سعی کنین از مسائل استرس زا دوری کنین، خودتون رو مشغول کنین، از کرونا نترسین برین تو فضای بیرون خونه قدم بزنین، کم خونی تون رو کنترل کنین، تو این مدت مایعات و گوشت گوسفندی و جگر بخورین، جای تزیق رو با روغن های گرم ماساژ بدین و کیسه آبگرم بزارین . برای کلسیم، بهتره از پاچه و پودر سنجد و کنجد استفاده کنین . اگر نیاز به قرص آهن دارین با دکتر مشورت کنین، پروتئین و کلسیم رو باید مصرفش رو افزایش بدین
من حدود دقیقا ۸ روز پیش ویال دوم ریتوکسی رو بعد از ویال اولش که ۷ فروردین زدم تزریق کردم .ام اس دارم.از وقتی دوز دوم رو تزریق کردم ضعف شدید پا دارم زود خسته میشم پام گزگز میکنه.ایا عادیه؟؟؟
سلام من فردا نوبت تزریق دارو ریتوکسی مب دارم می خواستم بدانم هر دارو در چند ساعت باید تزریق بشه
سلام کسی که بیماری nmo دارد و آمپول ریتوکسی مپ تزریق کرده می تواند واکسن کرونا بزند یا نه ؟ لطفا راهنمایی بفرمایید.
سلام چهار روز پیش ری توکسی مپ2تا500تزریق کردم امروز فشارخون بالا وبدن درد وسردرد دارم میتونه عوارض این داروباشه سپاسگزارم؟
من بعد ۳ سال تزریق ریتوکسی مب این دفعه بعد تزریق همش معده درد دارم و آندوسکوپی که کردم گفتن باکتری معده زیادی دارم . در ضمن این سری تزریقم یک ویال بود و دکتر تجویز ۳ ساعته رو پیشنهاد داد ! حالا نمیدونم که این حالت تهوع که الان ۲ ماهه طول کشیده میتونه عوارض تزریقم باشه ؟ !
با سلام بعداز تزریق زیتاکس عوارضی همچون بی‌قراری ادرار خستگی بیخوابی پف کردن صورت بی‌قراری جوش زدن صورت بی حالی وناتوانی دربلع غذا .و..... آیا ب پزشک مراجعه کردن میخواهد
سلام خواهرم بعد از استفاده تاری دید شدید پیدا کرده کسی میدونه که درست میشه یا نه ؟
سلام من پسرم دوسالشه پلاکت خونش میوفته الان شش ماهه که بهش آی وی ای جی تزریق میکنیم هر هفته پنج گرم چند روز پیش پلاکتش رسید به پنج هزار و دکترشدستور بستری داد پنج روز پشت هم آی وی آی جی بهش تزریق کردن الانم که میگن باید ریتوکسی مپ تزریق کنه آیا اینکار رو انجام بدم یا خیر فعلا رضایت ندادم که بهش تزریق کنن چون میترسم این دارو خیلی میگن عوارض بدی داره نمیدونم چکار کنم میشه خواهش کنم راهنماییم کنید
سلام، حتما باید تحت نظر فوق تخصص هماتولوژی باشن و مطابق دستور ایشون عمل کنین.