کاپسیتابین یک داروی خوراکی ضدسرطان است که رشد و تکثیر سلولهای سرطانی را مختل میکند.
این دارو پس از ورود به بدن طی چند مرحله به فلوئورواوراسیل (ماده فعال دارو) تبدیل میشود.
مرحله نهایی این تبدیل در بعضی تومورها بیشتر انجام میشود، اما اثر دارو فقط به بافت سرطانی محدود نیست.
کاپسیتابین ساخت و عملکرد مواد ژنتیکی سلول را مختل میکند و در نتیجه، رشد یا تقسیم سلولهای سرطانی کاهش مییابد.
سلولهای سالمی که سریع تقسیم میشوند نیز ممکن است آسیب ببینند. به همین دلیل، احتمال بروز عوارض گوارشی، پوستی و خونی وجود دارد.
خوراکیبودن کاپسیتابین به معنی کمخطر بودن آن نیست. توقف، کاهش دوز یا شروع دوباره دارو باید فقط با نظر تیم درمان انجام شود.
کاپسیتابین ممکن است بهتنهایی یا همراه داروهای دیگر، جراحی یا پرتودرمانی تجویز شود.
هدف درمان میتواند کاهش احتمال بازگشت سرطان، کوچککردن تومور یا کنترل بیماری پیشرفته باشد.
کاربرد دقیق دارو به نوع و مرحله سرطان، ویژگیهای تومور، درمانهای قبلی و وضعیت عمومی بیمار بستگی دارد.
همه این کاربردها در تمام کشورها تأیید رسمی یکسانی ندارند. بعضی موارد ممکن است بر اساس دستورالعملهای تخصصی تجویز شوند.
مصرف خارج از موارد ثبتشده (تجویز دارو برای کاربردی که در مجوز رسمی آن کشور درج نشده، اما شواهد علمی از آن حمایت میکند) باید فقط با نظر متخصص انجام شود.
کاپسیتابین یکی از داروهای پرکاربرد برای سرطان روده بزرگ و رکتوم است و گاهی بهجای فلوئورواوراسیل تزریقی استفاده میشود.
این دو دارو همیشه جایگزین مستقیم یکدیگر نیستند. مقدار مصرف، برنامه درمان و عوارض آنها با یکدیگر تفاوت دارد.
ترکیب کاپسیتابین و اکسالیپلاتین با نام کپاکس یا زلوکس شناخته میشود.
گزگز و حساسیت به سرما بیشتر با اکسالیپلاتین ارتباط دارد، در حالی که اسهال و سندرم دستوپا بیشتر با کاپسیتابین دیده میشوند.
کاپسیتابین معمولاً به شکل قرص روکشدار ۱۵۰ و ۵۰۰ میلیگرمی عرضه میشود. قدرتهای موجود ممکن است در کشورها و شرکتهای مختلف متفاوت باشند.
مقدار مصرف یک بیمار نباید با بیمار دیگر مقایسه شود. بیمار نیز نباید مقدار دارو را بدون نظر متخصص تغییر دهد.
یکی از برنامههای رایج شامل ۱۴ روز مصرف و سپس ۷ روز استراحت است، اما برنامههای درمانی دیگری نیز وجود دارند.
دوره استراحت بخشی از درمان است. قرصهای فراموششده نباید در روزهای استراحت یا انتهای دوره مصرف شوند.
تعداد دورهها به نوع سرطان، هدف درمان، پاسخ تومور، نتایج آزمایشها و شدت عوارض بستگی دارد.
پس از تماس با قرص، دستها را بشویید. از تماس مستقیم با قرص شکسته یا پودر آن خودداری کنید.
فرد باردار نباید بدون وسایل محافظ با قرص شکسته، خردشده یا پودر دارو تماس داشته باشد.
اگر نمیتوانید قرص را کامل ببلعید، پیش از مصرف از پزشک یا داروساز درباره روش مناسب راهنمایی بگیرید.
اگر تهوع، استفراغ، زخم دهان یا مشکل بلع مانع خوردن غذا یا دارو شده است، پیش از نوبت بعدی با تیم درمان تماس بگیرید.
دوز فراموششده را مصرف نکنید و آن را با نوبت بعدی جمع نکنید. نوبت بعدی را در زمان معمول بخورید، مگر اینکه تیم درمان دستور دیگری داده باشد.
دوز فراموششده نباید به انتهای دوره درمان اضافه شود.
اگر پس از مصرف کاپسیتابین استفراغ کردید، دوز جایگزین نخورید و نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید.
استفراغ مکرر، کاهش ادرار یا ناتوانی در نوشیدن مایعات باید سریع به تیم درمان گزارش شود.
شدت عوارض به مقدار مصرف، داروهای همراه، سن، عملکرد کلیه و کبد، بیماریهای زمینهای و وضعیت آنزیم دیپیدی بستگی دارد.
همه بیماران دچار تمام عوارض نمیشوند. بعضی عوارض با توقف موقت یا کاهش دوز کنترل میشوند.
هرگونه تغییر در مقدار یا برنامه مصرف باید فقط با دستور تیم درمان انجام شود.
گزگز و بیحسی دست یا پا نیز ممکن است رخ دهد. در درمان ترکیبی با اکسالیپلاتین، این عارضه بیشتر با اکسالیپلاتین ارتباط دارد.
سندرم دستوپا (آسیب پوستی کف دست و پا ناشی از بعضی داروهای ضدسرطان) ممکن است باعث گزگز، قرمزی، تورم، سوزش، درد، ترک، تاول یا پوستهریزی شود.
استفاده از مرطوبکننده بدون عطر، پوشیدن کفش راحت و پرهیز از گرما، فشار و اصطکاک میتواند تحریک را کاهش دهد.
درد، تاول، پوستهریزی شدید یا مشکل در راهرفتن و انجام کارهای روزانه باید همان روز به تیم درمان گزارش شود.
اسهال شدید ممکن است باعث کمآبی، بههمخوردن املاح خون و آسیب کلیه شود.
افزایش زیاد دفعات دفع، اسهال شبانه، مدفوع خونی یا اسهال همراه با ضعف و سرگیجه به بررسی سریع نیاز دارد.
خشکی دهان، تشنگی شدید، کاهش ادرار، سرگیجه و ناتوانی در نوشیدن میتوانند نشانه کمآبی باشند.
داروی ضداسهال را فقط طبق برنامهای مصرف کنید که تیم درمان تعیین کرده است.
زخم و التهاب دهان ممکن است خوردن، نوشیدن یا بلع را دشوار کند.
مسواک نرم، محلول توصیهشده و پرهیز از دهانشویه الکلی، دخانیات و غذاهای تند یا داغ میتواند تحریک را کاهش دهد.
زخم شدید، خونریزی، مشکل بلع یا ناتوانی در خوردن و نوشیدن باید سریع گزارش شود.
کاپسیتابین ممکن است باعث کاهش خونرسانی به قلب، درد قفسه سینه، نامنظمی ضربان، حمله قلبی یا نارسایی قلبی شود.
گیجی، اختلال تعادل، اختلال گفتار، تشنج، کاهش هوشیاری یا تغییر غیرعادی رفتار باید فوری بررسی شود.
این علائم ممکن است با مسمومیت دارویی، کمآبی، عفونت یا بههمخوردن املاح خون ارتباط داشته باشند.
بثورات گسترده، تاول، درد پوست، زخم دهان یا چشم و جداشدن لایههای پوست میتوانند نشانه واکنش پوستی شدید باشند.
در صورت بروز این علائم، مصرف دارو را متوقف کنید و فوراً خدمات پزشکی دریافت کنید.
کاپسیتابین ممکن است مقدار بیلیروبین و آنزیمهای کبدی را افزایش دهد.
کاپسیتابین ممکن است باعث نازکشدن یا ریزش مو شود، اما این عارضه در مصرف تنهای دارو معمولاً خفیفتر از بعضی برنامههای شیمیدرمانی است.
داروهای همراه ممکن است ریزش مو را بیشتر کنند. رشد مو معمولاً پس از پایان یا تغییر درمان دوباره آغاز میشود.
پزشک و داروساز باید از تمام داروهای نسخهای، داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی بیمار مطلع باشند.
هیچ دارو یا مکملی را بدون هماهنگی با تیم درمان شروع، قطع یا جایگزین نکنید.
بریوودین میتواند تجزیه کاپسیتابین را بهشدت مختل کند و باعث مسمومیت شدید یا کشنده شود.
مصرف همزمان این داروها ممنوع است. پس از پایان بریوودین نیز باید دستکم چهار هفته تا شروع کاپسیتابین فاصله باشد.
اگر بهتازگی بریوودین مصرف کردهاید، پیش از شروع یا ادامه کاپسیتابین فوراً تیم درمان را مطلع کنید.
کاپسیتابین ممکن است اثر وارفارین و داروهای مشابه آن را افزایش دهد و باعث خونریزی شدید شود.
این تداخل ممکن است هنگام درمان یا حتی پس از پایان مصرف کاپسیتابین رخ دهد.
آزمایش انعقاد خون باید در زمانهای تعیینشده انجام شود. مقدار داروی رقیقکننده خون نیز ممکن است نیاز به تغییر داشته باشد.
گیجی، خوابآلودگی، حرکات غیرعادی چشم یا اختلال تعادل در مصرفکنندگان فنیتوئین باید گزارش شود.
کبودی غیرعادی، خون در ادرار، مدفوع سیاه، استفراغ خونی یا خونریزی طولانی به بررسی فوری نیاز دارد.
بعضی مکملها ممکن است بر خونریزی، عملکرد کبد و کلیه یا نتیجه درمان اثر بگذارند.
ویتامینها، مکملها و فرآوردههای گیاهی نیز باید پیش از مصرف با تیم درمان بررسی شوند.
الکل ممکن است تهوع، کمآبی، التهاب دهان، سرگیجه یا مشکلات کبدی را تشدید کند.
در صورت وجود مشکلات گوارشی، کمآبی یا بیماری کبدی بهتر است از الکل پرهیز شود. در سایر شرایط نیز با تیم درمان مشورت کنید.
اطلاعات درباره اثر بعضی داروهای کاهنده اسید معده بر نتیجه درمان با کاپسیتابین قطعی نیست.
داروهای معده را بدون نظر پزشک یا داروساز شروع، قطع یا جایگزین نکنید.
افراد دارای حساسیت شدید به کاپسیتابین، فلوئورواوراسیل یا اجزای فرآورده نباید این دارو را مصرف کنند.
کمبود کامل آنزیم دیپیدی و مصرف همزمان یا نزدیک به بریوودین میتواند خطر مسمومیت شدید و کشنده ایجاد کند.
اختلال شدید کلیه نیز ممکن است مانع مصرف کاپسیتابین شود. تصمیم نهایی باید بر اساس عملکرد کلیه و وضعیت بیمار گرفته شود.
سابقه بیماری قلبی، کلیوی، کبدی، اختلال خونریزی، کمآبی، عفونت یا درمان قبلی با داروهای مشابه باید پیش از درمان اعلام شود.
سالمندان، افراد مبتلا به بیماری قلبی و بیماران دارای وضعیت عمومی ضعیف ممکن است به بررسی دقیقتر یا کاهش دوز نیاز داشته باشند.
تورم گلو، مشکل تنفس، درد قفسه سینه، غش، تشنج یا کاهش هوشیاری یک وضعیت اورژانسی است.
کاپسیتابین ممکن است به جنین آسیب برساند. بارداری یا احتمال بارداری در طول درمان باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
زنان دارای توانایی بارداری باید هنگام درمان و تا ۶ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند.
مردانی که شریک دارای توانایی بارداری دارند نیز باید هنگام درمان و تا ۳ ماه پس از آخرین دوز از روش مؤثر پیشگیری استفاده کنند.
این مدت ممکن است بر اساس مشخصات فرآورده یا دستورالعمل مرکز درمان متفاوت باشد. دستور متخصص را رعایت کنید.
بهدلیل احتمال آسیب به شیرخوار، در طول درمان و تا دو هفته پس از آخرین دوز نباید شیردهی انجام شود.
کاپسیتابین ممکن است بر توانایی باروری زنان یا مردان اثر بگذارد، اما میزان و ماندگاری این اثر در همه افراد یکسان نیست.
اگر حفظ باروری اهمیت دارد، مشاوره و اقدامات لازم باید پیش از شروع درمان انجام شود.
سالمندان ممکن است بیشتر دچار اسهال، کمآبی، سندرم دستوپا، کاهش سلولهای خون و عوارض درمان ترکیبی شوند.
عملکرد کلیه، وضعیت تغذیه، بیماری قلبی و داروهای همزمان این افراد باید با دقت بررسی شود.
ایمنی و اثربخشی مصرف معمول کاپسیتابین در کودکان بهطور کامل ثابت نشده است.
مصرف این دارو در کودکان فقط باید در مرکز تخصصی و بر اساس برنامه مشخص انجام شود. مقدار مصرف بزرگسالان برای کودک مناسب نیست.
اختلال کلیه میتواند دفع مواد حاصل از تجزیه دارو را کاهش دهد و احتمال بروز عوارض را بیشتر کند.
این بیماران ممکن است به کاهش دوز آغازین، بررسی دقیقتر یا انتخاب درمان دیگری نیاز داشته باشند.
اطلاعات درباره مصرف کاپسیتابین در اختلال شدید کبدی محدود است.
بیماران مبتلا به بیماری کبدی باید با احتیاط درمان شوند و آزمایشهای کبدی آنها بهطور منظم بررسی شود.
مصرف بیشازحد ممکن است باعث تهوع، استفراغ، اسهال شدید، زخم دستگاه گوارش، خونریزی، کاهش سلولهای خون، عفونت یا کمآبی شود.
آسیب کلیه و عوارض عصبی نیز ممکن است رخ دهند.
در صورت مصرف اشتباه، منتظر بروز علائم نمانید و فوراً با اورژانس، مرکز اطلاعرسانی داروها و سموم یا تیم درمان تماس بگیرید.
اوریدین تریاستات پادزهر مصرف بیشازحد یا مسمومیت شدید و زودرس ناشی از کاپسیتابین است.
درمان باید هرچه سریعتر و معمولاً حداکثر تا ۹۶ ساعت پس از پایان مصرف کاپسیتابین آغاز شود.
اثر این پادزهر در صورت شروع درمان پس از ۹۶ ساعت بهخوبی مشخص نشده است.
اوریدین تریاستات باید با تشخیص پزشک و در محیط درمانی تجویز شود.
پیش از شروع و در طول درمان، آزمایشها و معاینات منظم انجام میشوند.
فاصله بررسیها به برنامه درمان، نتایج قبلی، داروهای همراه و وضعیت بیمار بستگی دارد.
طبیعیبودن آزمایشهای اولیه، احتمال بروز عارضه در فاصله میان دورههای درمان را رد نمیکند.
پاسخ تومور معمولاً پس از چند هفته یا چند دوره با معاینه، بررسی علائم و تصویربرداری ارزیابی میشود.
در بعضی سرطانها، آزمایش نشانگرهای توموری (موادی در خون که گاهی برای پیگیری سرطان بررسی میشوند) نیز میتواند کمککننده باشد.
احساس بهتر یا بدتر بیمار بهتنهایی برای تعیین اثربخشی درمان کافی نیست.
زلودا یکی از نامهای تجاری شناختهشده کاپسیتابین است. فرآوردههای ژنریک دیگری نیز از این دارو عرضه میشوند.
فرآوردهها ممکن است از نظر سازنده، مواد غیرفعال، ظاهر قرص، بستهبندی و قیمت متفاوت باشند، اما ماده مؤثره آنها کاپسیتابین است.
پس از تغییر فرآورده، قدرت هر قرص و تعداد قرصهای هر نوبت را دوباره بررسی کنید.
جایگزینی فرآورده بهتر است با هماهنگی پزشک یا داروساز انجام شود.
بله، کاپسیتابین یک داروی شیمیدرمانی خوراکی است که پس از جذب، از راه خون به قسمتهای مختلف بدن میرسد.
بله، زلودا یکی از نامهای تجاری کاپسیتابین است و فرآوردههای ژنریک دیگری نیز از این دارو وجود دارند.
کاپسیتابین معمولاً باید حداکثر تا ۳۰ دقیقه پس از پایان غذا و دقیقاً مطابق نسخه مصرف شود.
قرص را بدون تأیید تیم درمان نصف، خرد یا نجوید و در صورت مشکل بلع با پزشک یا داروساز تماس بگیرید.
دوز فراموششده را جبران نکنید و آن را با نوبت بعدی جمع نکنید. نوبت بعدی را در زمان معمول مصرف کنید.
خیر، دوز فراموششده نباید به انتهای دوره درمان اضافه شود.
خیر، دوز جایگزین مصرف نکنید و نوبت بعدی را در زمان معمول بخورید.
استفراغ مکرر، ناتوانی در نوشیدن، سرگیجه یا کاهش ادرار باید سریع به تیم درمان گزارش شود.
بله، اما در مصرف تنهای دارو معمولاً نازکشدن یا ریزش خفیفتر مو دیده میشود و داروهای همراه ممکن است آن را بیشتر کنند.
بله، اسهال شدید ممکن است باعث کمآبی، بههمخوردن املاح خون و آسیب کلیه شود.
اسهال شدید، شبانه، خونی یا همراه با سرگیجه، ضعف، تشنگی شدید یا کاهش ادرار باید سریع بررسی شود.
بله، این عارضه ممکن است باعث قرمزی، درد، تورم، ترک، تاول یا پوستهریزی کف دست و پا شود.
درد، تاول یا علائمی که راهرفتن و فعالیتهای روزانه را محدود میکنند باید همان روز گزارش شوند.
بله، شمارش سلولهای خون و بررسی عملکرد کلیه و کبد معمولاً پیش از درمان و در طول آن انجام میشود.
بررسی کمبود دیپیدی پیش از درمان در بسیاری از برنامههای درمانی توصیه یا الزامی است.
خیر، نتیجه طبیعی احتمال مسمومیت شدید را کاهش میدهد، اما آن را بهطور کامل رد نمیکند.
کاپسیتابین ممکن است به جنین آسیب برساند و بارداری یا احتمال آن باید فوراً به پزشک اطلاع داده شود.
زنان معمولاً باید تا ۶ ماه و مردانی که شریک دارای توانایی بارداری دارند تا ۳ ماه پس از آخرین دوز پیشگیری مؤثر داشته باشند.
خیر، در طول درمان و تا دو هفته پس از آخرین دوز نباید شیردهی انجام شود.
خیر، توقف، کاهش دوز یا شروع دوباره دارو باید با نظر متخصص انجام شود.
خیر، در صورت بروز علائم شدید فوراً با تیم درمان تماس بگیرید و تا زمان دریافت راهنمایی، نوبت بعدی را مصرف نکنید.
تب، اسهال یا استفراغ شدید، خونریزی، کاهش ادرار، زردی، بثورات تاولی، درد قفسه سینه، تنگی نفس، تشنج یا کاهش هوشیاری به اقدام فوری نیاز دارد.
بله، اوریدین تریاستات برای مصرف بیشازحد یا مسمومیت شدید زودرس استفاده میشود و باید هرچه سریعتر و معمولاً حداکثر تا ۹۶ ساعت پس از پایان مصرف آغاز شود.
کاپسیتابین یک پیشداروی خوراکی از فلوروپیریمیدین است که در بدن به شکل فعال فلوئورواوراسیل (۵-افیو) تبدیل میشود و در درمان انواع سرطانها نقش کلیدی دارد. آگاهی از موارد مصرف تأیید شده و همچنین موارد مصرف رایج خارج برچسب، برای تصمیمگیریهای بالینی ضروری است.
موارد مصرف تأیید شده
موارد زیر کاربردهایی هستند که بر اساس شواهد بالینی قوی تأییدیه رسمی دریافت کردهاند و به طور گستردهای در پروتکلهای درمانی سرطان استفاده میشوند:
درمان سرطانهای غیرقابل جراحی یا متاستاتیک معده، مری، یا محل اتصال مری-معده:
درمان آدنومای سرطان معده یا محل اتصال مری-معده (با بیان بیش از حد گیرنده ۲ فاکتور رشد اپیدرمی انسانی):
درمان کمکی آدنومای سرطان لوزالمعده:
کاپسیتابین یک داروی ضد سرطانی خوراکی است که به دلیل تبدیل انتخابیتر به داروی فعال در بافت تومور، از مزیت ارائه هدفمند شیمیدرمانی برخوردار است. کاپسیتابین به خودی خود یک داروی غیر فعال است و به عنوان یک پیشدارو عمل میکند. این دارو طی یک مسیر چند مرحلهای آنزیمی، عمدتاً در داخل سلولهای سرطانی، به ماده سیتوتوکسیک فعال خود یعنی فلوئورواوراسیل تبدیل میشود. این فعالسازی هدفمند باعث افزایش غلظت داروی فعال در بافت تومور و کاهش سمیت سیستمیک میشود.
مراحل فعالسازی آنزیمی به شرح زیر است:
هشدارهای کامل و جامع کاپسیتابین
توصیههای دارویی ویژه پزشک
برای دسترسی به اطلاعات تخصصی و جامع در زمینه مقدارمصرف، فارماکولوژی،تداخلات دارویی و راهنماییهای کلینیکی،از وبسایت Medscape استفاده کنید.
Drugs.comبرای بررسی دقیق دوزها،عوارض جانبی،هشدارها و جزئیات کاربرد داروها،میتوانید به وبسایت Drugs.com مراجعه کنید.
استفاده نشود: شواهدی دال بر خطر مرگ جنین با مصرف این دارو در دوران بارداری وجود دارد. این شواهد به واسطه تحقیقات، تجربه عرضه در بازار و یا مطالعات انسانی به دست آمده است. منافع دارو در مقابل خطرات احتمالی، تعیین کننده مصرف یا عدم مصرف این دارو در دوران بارداری است
| کد ژنریک | نام شکل دارویی | پرخطر | دما | حیاتی | برچسب هشدار بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| 02492 |
قرص کاپه سیتابین |
||||
| 02493 |
قرص کاپه سیتابین |
سلام من از کاپسیتابین استفاده میکنم،،،بدنم بسیار جوش زده،، کسی این مشکل براش پیش اومده و راهی برای برطرف کردنش هست؟ ممنون میشم راهنمایی کنید....
برای اولین بار قرص کیپسیتابین اکت ۵۰۰ را ۴ تا صبح و۴ تاشب خوردم بعد از چند روز زخمهای شدید دهان وزبان و سوزش ومشکلات بلع واسهال بسیار شدید غیر قابل کنترول با لوپرامید و رنگ پریدگی انگشتان دستها و تورم زیر فک وتورم پلکها و اشکریزش شدید و سوزش مجرای ادرار و دانه های قرمز منتشر در بدن بخصوص صورتم شدم که با نظر پزشک معالج قرص را قطع کردم .